Bắc Ninh phát triển nhân lực công nghệ cao bằng mô hình liên kết '3 nhà'

Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bắc Ninh đang đẩy mạnh mô hình liên kết giữa “3 nhà” là Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp nhằm đáp ứng về số lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực công nghệ cao phục vụ ngành công nghiệp điện tử và bán dẫn. Xung quanh nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với ông Nguyễn Công Thông, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang.

Mô hình “3 nhà” tạo đột phá phát triển nhân lực công nghệ cao

- Thưa ông, tỉnh Bắc Ninh đang phát triển mạnh công nghiệp điện tử, bán dẫn nhưng vẫn đối mặt tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Công Thông: Tỉnh Bắc Ninh hiện là một trong những trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ như: Samsung, Foxconn, Canon, Amkor, Goertek… Điều này cho thấy công nghiệp điện tử, bán dẫn không chỉ có dư địa phát triển lớn mà còn đang giữ vai trò trụ cột trong tăng trưởng công nghiệp của địa phương.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở vốn hay công nghệ mà là nguồn nhân lực chất lượng cao. Dù tỷ lệ lao động qua đào tạo của Bắc Ninh đạt khoảng 78%, song lực lượng lao động có kỹ năng chuyên sâu, đáp ứng trực tiếp yêu cầu của ngành bán dẫn vẫn còn thiếu hụt rõ rệt.

Thực tế, riêng dự án Amkor Bắc Ninh khi vận hành toàn công suất dự kiến cần khoảng 7.000 lao động và định hướng đến năm 2035 sẽ cần khoảng 10.000 lao động. Trong khi đó, tổng nhu cầu nhân lực ngành bán dẫn của tỉnh đến năm 2030 ước khoảng 10.000 - 15.000 người. Đây là áp lực nhưng cũng là yêu cầu cấp thiết để địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao, đáp ứng nhu cầu của các tập đoàn lớn và xu hướng phát triển công nghiệp trong giai đoạn mới.

- Bám sát tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, Bắc Ninh đang triển khai mô hình liên kết “3 nhà” như thế nào để phát triển nguồn nhân lực này, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Thông: Hiện nay, Bắc Ninh đang hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW bằng việc ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và sản xuất thông minh. Đây được xem là những ngành tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh cho địa phương.

Thực tế cho thấy, công nghiệp điện tử đang giữ vai trò trụ cột trong tăng trưởng kinh tế của Bắc Ninh, góp phần đưa giá trị gia tăng ngành công nghiệp giai đoạn 2021 - 2025 tăng bình quân khoảng 11%/năm. Trong đó, ngành sản xuất sản phẩm điện tử, quang học, máy vi tính và linh kiện điện tử hiện chiếm khoảng 80% cơ cấu sản xuất công nghiệp của tỉnh, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn như Fukang, New Wing Interconnect, Fuhong Precision Component hay Canon Việt Nam - Nhà máy Quế Võ. Sự phát triển mạnh của các ngành công nghiệp công nghệ cao cũng kéo theo nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn.

Trong bối cảnh đó, việc đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp được xác định là yêu cầu cấp thiết. Do đó, Bắc Ninh đang đẩy mạnh mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, trong đó Chương trình Samsung Innovation Campus (SIC) tại Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang được xem là điểm sáng tiêu biểu. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao.

Việc triển khai Chương trình SIC cũng có ý nghĩa quan trọng trong hình thành hệ sinh thái đào tạo - công nghệ - doanh nghiệp tại địa phương. Với lợi thế là trung tâm công nghiệp điện tử lớn của cả nước cùng sự hiện diện của Samsung và nhiều tập đoàn công nghệ lớn, Bắc Ninh đang có điều kiện thuận lợi để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Chương trình SIC mở rộng cơ hội cho sinh viên ngành bán dẫn

- Chương trình Samsung Innovation Campus (SIC) và Trung tâm SIC Lab đang tạo cơ hội gì cho sinh viên tiếp cận công nghệ mới, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Thông: Cùng với việc khởi động Chương trình Samsung Innovation Campus (SIC) 2026, việc đặt Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao (SIC Lab) tại nhà trường và đưa vào hoạt động với hệ thống trang thiết bị hiện đại, tích hợp các phân khu chuyên biệt từ phòng học SIC, STEM Lab, thực hành XR/VR đến khu vực mô phỏng lắp ráp bán dẫn, là một bước ngoặt quan trọng.

Đây là môi trường giúp sinh viên tiếp cận công nghệ tiên tiến, nâng cao kỹ năng thực hành, khả năng ứng dụng thực tế và tiệm cận với tiêu chuẩn toàn cầu. Ngay sau khi chương trình đi vào hoạt động, các khóa đào tạo miễn phí đã được triển khai cho sinh viên ở các lĩnh vực AI, Big Data, IoT và bán dẫn, với mục tiêu đào tạo khoảng 400 sinh viên trong năm 2026.

Sinh viên được đăng ký tham gia học tập trên hệ thống thiết bị hiện đại, thực hành trực tiếp trên mô hình đào tạo trong ngành bán dẫn và được cấp chứng chỉ sau khi hoàn thành khóa học. Qua đó, mở ra cơ hội việc làm cho sinh viên tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài tỉnh.

Không chỉ mang lại lợi ích cho sinh viên, chương trình còn góp phần nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên thông qua việc tiếp cận phương pháp giảng dạy hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm tính bền vững và khả năng nhân rộng mô hình trong tương lai.

- Trước yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp và thị trường, nhà trường đặt mục tiêu gì trong việc cung ứng nguồn nhân lực bán dẫn thời gian tới, thưa ông?

Ông Nguyễn Công Thông: Trong thời gian tới, nhà trường xác định mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao chất lượng đào tạo ngành công nghiệp bán dẫn là định hướng chiến lược lâu dài. Chúng tôi sẽ tiếp tục phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn doanh nghiệp và chuẩn quốc tế; đầu tư cơ sở vật chất; nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên; mở rộng cơ hội thực tập, việc làm cho sinh viên.

Mục tiêu cuối cùng là góp phần cung ứng nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa cung và cầu lao động, góp phần vào mục tiêu chung tăng trưởng hai con số của địa phương.

Đồng thời đóng góp vào chiến lược xây dựng Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp bán dẫn hàng đầu miền Bắc và cả nước trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ.

- Xin cảm ơn ông!

Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030, đào tạo tối thiểu 30.050 lao động ngành công nghiệp bán dẫn, gồm: trình độ đại học 550 người (1,8%), cao đẳng 13.000 người (43,3%), trung cấp và đào tạo nâng cao, chuyển đổi 16.500 người (54,9%).