Cắt giảm túi ni lông và rác thải nhựa: Hướng tới tiêu dùng xanh

Nhiều địa phương và doanh nghiệp đang hiện thực hóa mục tiêu thay thế túi ni lông khó phân hủy bằng bao bì thân thiện môi trường theo định hướng của Chính phủ.

Chính sách dần đi vào thực tiễn

Tại Quyết định số 889/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030, Thủ tướng Chính phủ đã đặt mục tiêu: Đến năm 2025, có 85% siêu thị và trung tâm thương mại chuyển sang sử dụng bao bì thân thiện môi trường thay thế nhựa dùng một lần, đồng thời thúc đẩy chuỗi cung ứng và sản phẩm dán nhãn sinh thái. Đến năm 2030, 100% các siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng sản phẩm bao bì thân thiện môi trường thay thế cho sản phẩm bao bì nhựa sử dụng một lần, khó phân hủy.

Người tiêu dùng ưa chuộng những sản phẩm sản xuất bằng nguyên liệu thân thiện với môi trường.

Người tiêu dùng ưa chuộng những sản phẩm sản xuất bằng nguyên liệu thân thiện với môi trường.

Để hoàn thành mục tiêu đó, bên cạnh hoàn thiện chính sách, Quyết định đề ra nhiệm vụ xây dựng mạng lưới liên kết bền vững giữa cơ sở phân phối với các nhà cung ứng sản phẩm dán nhãn sinh thái. Đồng thời, thúc đẩy các giải pháp giảm thiểu, thu gom, tái sử dụng chất thải và chuyển đổi thói quen phát miễn phí túi ni lông cho người tiêu dùng.

Nhằm cụ thể hóa định hướng từ Quyết định 889/QĐ-TTg, TP. Hà Nội đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 (theo Quyết định số 6068/QĐ-UBND). Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 100% siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng bao bì xanh thay thế túi ni lông khó phân hủy. Đồng thời, Hà Nội giao Sở Công Thương kết nối "Mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững", cắt giảm 7-10% tiêu hao nguyên liệu ngành nhựa và tuyên truyền giảm rác thải nhựa đến 100% xã, phường, khu công nghiệp.

Tương tự, tỉnh Quảng Trị cũng đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh (theo Kế hoạch số 3105/KH-UBND). Tỉnh tập trung đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của rác thải nhựa, vận động người dân thay đổi thói quen sử dụng túi ni lông sang các loại bao bì thân thiện với môi trường. Đồng thời, Quảng Trị triển khai hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn áp dụng các mô hình sản xuất sạch hơn, cải tiến công nghệ đóng gói nhằm cắt giảm tiêu hao nguyên vật liệu nhựa và tăng cường kết nối tiêu thụ các sản phẩm dán nhãn xanh tại các kênh phân phối, chợ dân sinh.

Cụ thể hóa chiến lược của Chính phủ, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 3128/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn Thành phố, đặt mục tiêu đến năm 2025 có 85% và đến năm 2030 đạt 100% các siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng bao bì thân thiện môi trường thay thế túi ni lông khó phân hủy. Để hiện thực hóa chỉ tiêu này, Thành phố giao Sở Công Thương chủ trì kết nối các nhà sản xuất bao bì sinh học với hệ thống phân phối, siết chặt kiểm tra việc chấp hành thuế bảo vệ môi trường đối với bao bì nhựa, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền vận động các siêu thị, trung tâm thương mại và tiểu thương chợ truyền thống từng bước loại bỏ thói quen phát túi ni lông miễn phí cho người tiêu dùng.

Doanh nghiệp sản xuất thay thế bao bì bằng nhựa, túi ni lông bằng bao bì giấy.

Doanh nghiệp sản xuất thay thế bao bì bằng nhựa, túi ni lông bằng bao bì giấy.

Các doanh nghiệp chủ động hưởng ứng và thực thi

Không chỉ dừng lại ở các chính sách chỉ đạo từ phía cơ quan quản lý, chiến dịch cắt giảm túi ni lông khó phân hủy chỉ có thể thành công khi có sự vào cuộc quyết liệt từ cộng đồng doanh nghiệp - những đơn vị trực tiếp định hình thói quen tiêu dùng.

MM Mega Market Việt Nam chọn phương án loại bỏ triệt để túi ni lông ngay tại khâu thanh toán. Ngay từ năm 2019, doanh nghiệp này đã ngừng cung cấp túi ni lông miễn phí cho khách hàng trên toàn bộ hệ thống trung tâm. Thay vào đó, MM Mega Market khuyến khích người tiêu dùng mang theo thùng carton cũ hoặc mua túi vải tái sử dụng nhiều lần với chi phí ưu đãi. Doanh nghiệp cũng ứng dụng công nghệ bao bì phân hủy sinh học cho các dòng sản phẩm thực phẩm đóng gói nội bộ, kết hợp đặt các điểm thu gom rác thải nhựa tái chế tại điểm bán để thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.

Cùng với các nhà bán lẻ, các đơn vị sản xuất bao bì cũng nhanh chóng chuyển đổi công nghệ để cung ứng nguồn vật liệu xanh. Tập đoàn An Phát Holdings đã đầu tư nghiên cứu và sản xuất thành công dòng sản phẩm màng bọc, túi bao bì tự hủy sinh học hoàn toàn. Sản phẩm này có khả năng phân hủy thành nước, CO2 và mùn vi sinh trong môi trường tự nhiên mà không để lại vi nhựa. Việc An Phát Holdings chủ động cung ứng nguồn bao bì thân thiện môi trường với quy mô lớn đã giúp hạ giá thành sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho các siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi và người dân dễ dàng tiếp cận, từng bước thay thế hoàn toàn túi ni lông truyền thống.

Sự chủ động cụ thể hóa chính sách tại các địa phương cùng hành động quyết liệt từ các doanh nghiệp đã khẳng định tính khả thi của Quyết định 889/QĐ-TTg trong việc giảm thiểu rác thải nhựa. Việc chuyển đổi từ túi ni lông khó phân hủy sang bao bì sinh học không chỉ giúp giảm ô nhiễm nhựa tại hệ thống phân phối, mà còn trực tiếp định hình thói quen tiêu dùng xanh bền vững cho cộng đồng.

Quyết định 889/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ hướng đến mục tiêu thúc đẩy tiêu dùng bền vững, chuyển đổi thói quen sử dụng túi ni lông sang bao bì thân thiện môi trường. Việc các địa phương cùng các doanh nghiệp như MM Mega Market và An Phát Holdings tích cực triển khai các giải pháp bao bì xanh giúp lan tỏa văn hóa tiêu dùng bền vững, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế tuần hoàn.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm