Hà Nội tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý

Giảm đầu mối để bộ máy vận hành thông suốt hơn

Tại kỳ họp thứ sáu (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP. Hà Nội khóa XVII đã quyết nghị nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kiện toàn tổ chức bộ máy. Trong đó, việc thành lập và tổ chức lại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP. Hà Nội được xem là một bước tiếp theo trong quá trình xây dựng bộ máy chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Theo đó, Sở Quy hoạch, Kiến trúc Hà Nội được sáp nhập vào Sở Xây dựng Hà Nội và Sở Du lịch Hà Nội được sáp nhập vào Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội để thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; sáp nhập Sở Quy hoạch, Kiến trúc vào Sở Xây dựng của TP. Hà Nội. Đồng thời, thành lập Sở Ngoại vụ Hà Nội trên cơ sở tiếp nhận chức năng từ Văn phòng UBND TP. Hà Nội và tổ chức lại cơ quan này.

Sau sắp xếp, tổng số cơ quan chuyên môn của Hà Nội giảm từ 15 sở xuống còn 14 sở. Về mặt cơ học cũng giảm nhiều phòng chuyên môn tại các sở vừa tổ chức, sắp xếp lại. Đây không chỉ là sự thay đổi về số lượng đầu mối, mà còn đặt ra yêu cầu tổ chức lại phương thức quản lý, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cơ quan trong bộ máy mới.

Theo PGS.TS Bùi Thị An (Đại biểu Quốc hội khóa XIII), xét về quản lý nhà nước, việc sáp nhập Sở Quy hoạch, Kiến trúc vào Sở Xây dựng của TP. Hà Nội là sự điều chỉnh có ý nghĩa quan trọng, bởi quy hoạch, kiến trúc, xây dựng và phát triển đô thị vốn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Một không gian đô thị không thể được quy hoạch tách rời với việc tổ chức xây dựng, phát triển hạ tầng và quản lý kiến trúc. Khi các chức năng này được đặt trong cùng một cơ quan chuyên môn, yêu cầu phối hợp giữa các lĩnh vực có điều kiện được xử lý thống nhất hơn.

Tương tự, việc tinh gọn bộ máy, sáp nhập Sở Du lịch vào Sở Văn hóa và Thể thao để thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội được đặt trong yêu cầu tăng cường sự gắn kết giữa bảo tồn các giá trị văn hóa với phát triển du lịch, khai thác nguồn lực di sản và công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển kinh tế, xã hội.

“Cách tổ chức này cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong tinh gọn bộ máy là không phải cứ giảm số lượng cơ quan là đạt mục tiêu, mà cần tổ chức lại những lĩnh vực có mối liên hệ để tăng tính liên thông trong quản lý. Việc đưa những chức năng có quan hệ mật thiết về cùng một đầu mối vì thế được kỳ vọng góp phần giảm sự chồng chéo, đồng thời xác định rõ hơn cơ quan chủ trì và trách nhiệm trong từng lĩnh vực”, PGS.TS Bùi Thị An bày tỏ.

PGS. TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cũng cho rằng, giá trị lớn nhất của việc sắp xếp này không nằm ở việc Hà Nội giảm được bao nhiêu đầu mối, bao nhiêu phòng, ban hay vị trí lãnh đạo, mà quan trọng hơn là tạo ra một năng lực quản trị mới, giải quyết công việc nhanh hơn, đồng bộ hơn và thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp. Bộ máy tinh gọn chỉ thực sự có ý nghĩa khi hiệu quả quản trị được nâng lên.

Sắp xếp tổ chức phải đi cùng kiện toàn trách nhiệm

Trong quá trình tổ chức lại bộ máy, cơ cấu lại nhân sự cũng được Hà Nội thực hiện đồng bộ. Trong đó, HĐND TP. Hà Nội thực hiện miễn nhiệm đối với 11 Ủy viên UBND TP. Hà Nội, đồng thời thực hiện việc điều chỉnh nhân sự, kiện toàn các chức danh chủ chốt của các sở, ngành, địa phương phù hợp với cơ cấu tổ chức mới. 

Theo UBND TP. Hà Nội, việc miễn nhiệm 11 Ủy viên UBND TP. Hà Nội không còn thuộc cơ cấu là cần thiết. Việc miễn nhiệm không xuất phát từ vi phạm, khuyết điểm của các nhân sự và không làm thay đổi chức vụ người đứng đầu cơ quan, đơn vị mà họ đang đảm nhiệm. Việc này nhằm bảo đảm cơ cấu thành viên UBND TP. Hà Nội phù hợp với tổ chức mới, chứ không phải một hình thức kỷ luật hay đánh giá cán bộ vì vi phạm.

Có thể thấy, mục tiêu trên hết của việc tổ chức, sắp xếp bộ máy vừa qua của Hà Nội nhằm bảo đảm bộ máy mới có sự thống nhất giữa chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm. Quá trình sắp xếp của Hà Nội cũng xác định, việc tinh gọn bộ máy được kỳ vọng tạo ra chính quyền năng động hơn, giảm thủ tục rườm rà, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu lực điều hành.

Tại kỳ họp thứ sáu (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cũng nhấn mạnh, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 11%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội cần chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành quy trình sang tạo ra kết quả thực chất. Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thành phố đang triển khai nhiều dự án lớn và phải xử lý đồng thời các vấn đề về đất đai, đầu tư, giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính.

Nếu bộ máy được tinh gọn nhưng thời gian xử lý công việc không được rút ngắn, các điểm nghẽn pháp lý không được tháo gỡ thì hiệu quả cải cách sẽ khó chuyển hóa thành động lực tăng trưởng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với các cấp, ngành là phải chủ động xử lý công việc, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm và lấy kết quả cuối cùng làm thước đo.

Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), chính quyền của chúng ta hiện nay gần dân, sát dân hơn không đơn thuần ở khoảng cách địa lý hay việc giảm một cấp chính quyền. Điểm quan trọng là chính quyền cơ sở được phân cấp, phân quyền mạnh hơn. Nhiều nhiệm vụ, công việc trước đây thuộc cấp huyện trước đây, nay được chuyển giao về cơ sở và cùng những thẩm quyền thành phố phân cấp xuống.

“Việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Hà Nội thể hiện sự chuyển biến từ mô hình chính quyền chủ yếu quản lý hành chính trên giấy tờ sang chính quyền quản trị, phục vụ người dân. Theo đó, người dân không phải là đối tượng bị quản lý mà trở thành trung tâm phục vụ của chính quyền, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân”, PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh.

Với mục tiêu GRDP trên 11% trong thời gian tới, Hà Nội đang đặt cải cách bộ máy trong một yêu cầu cao hơn là tạo ra năng lực điều hành đủ nhanh để đáp ứng tốc độ phát triển mới. Khi đó, tinh gọn tổ chức không chỉ nhằm giảm số lượng cơ quan mà phải trở thành nền tảng để nâng chất lượng quản trị và biến các quyết sách thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.