Tin Khu Vực 
Đồng bộ với quy định quản lý rủi ro mới
Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) xây dựng dự thảo Thông tư ban hành các sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ ANFO, amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ nhũ tương, chất lượng tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp và đang gửi các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp để lấy ý kiến.
Việc sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về amôni nitrat và tiền chất thuốc nổ được đặt ra trên cả cơ sở pháp lý và yêu cầu thực tiễn quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo Cục Hóa chất, về cơ sở pháp lý, ngày 18/6/2025, Quốc hội ban hành Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật bổ sung quy định phân loại sản phẩm, hàng hóa theo ba mức độ rủi ro gồm thấp, trung bình và cao.
Bộ Công Thương đang sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật về amôni nitrat và tiền chất thuốc nổ. Ảnh minh họa
Theo quy định mới, đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, tổ chức, cá nhân phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng và tự đánh giá hoặc được tổ chức chứng nhận được công nhận thực hiện chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Với nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao, việc chứng nhận phải do tổ chức được chỉ định thực hiện.
Tiếp đó, ngày 23/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nghị định yêu cầu các bộ, ngành rà soát, đánh giá mức độ rủi ro của sản phẩm thuộc phạm vi quản lý; ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao gắn với yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng.
Nghị định cũng quy định các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phù hợp với danh mục hàng hóa rủi ro theo lộ trình thực hiện.
Bên cạnh đó, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cũng quy định quy chuẩn kỹ thuật là văn bản bắt buộc áp dụng và cho phép thực hiện trình tự rút gọn trong trường hợp cần sửa đổi ngay để phù hợp với các văn bản pháp luật mới ban hành.
Về cơ sở thực tiễn, thời gian qua, Bộ Công Thương đã ban hành nhiều quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực hóa chất, gồm QCVN 03:2012/BCT về amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ ANFO; QCVN 05:2015/BCT về amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ nhũ tương; và QCVN 04A:2020/BCT về chất lượng tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, các quy chuẩn này đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng sản phẩm hóa chất, hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời hạn chế hàng hóa kém chất lượng ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Tuy nhiên, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi năm 2025 và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến mã HS, công bố hợp quy, kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu, ghi nhãn và kiểm định. Điều này đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành để bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật mới.
Đáng chú ý, theo dự thảo Thông tư ban hành Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao của Bộ Công Thương, các sản phẩm amôni nitrat và tiền chất thuốc nổ nêu trên được xếp vào nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình. Vì vậy, các quy định về công bố hợp quy, đánh giá sự phù hợp và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong các quy chuẩn hiện hành cần tiếp tục được sửa đổi, bổ sung.
Trên cơ sở đó, ngày 8/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1096/QĐ-BCT phê duyệt Kế hoạch sửa đổi, bổ sung, thay thế quy chuẩn kỹ thuật năm 2026 của Bộ Công Thương, trong đó có nội dung sửa đổi ba quy chuẩn kỹ thuật quốc gia gồm QCVN 03:2012/BCT, QCVN 05:2015/BCT và QCVN 04A:2020/BCT.
Đẩy mạnh số hóa trong quản lý chất lượng
Dự thảo Thông tư sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về amôni nitrat và tiền chất thuốc nổ được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cùng các văn bản pháp luật liên quan.
Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi cũng nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ với quy định về danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đồng thời, dự thảo hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp.
Về quan điểm xây dựng, dự thảo Thông tư được xây dựng trên nguyên tắc bảo đảm tuân thủ Hiến pháp, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành; đồng thời bảo đảm tính khả thi, minh bạch và thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao trách nhiệm của các chủ thể liên quan trong hoạt động quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức và cá nhân nhằm tăng cường kỷ cương, hiệu quả quản lý nhà nước.
Theo dự thảo, Thông tư sẽ ban hành kèm theo các sửa đổi đối với ba quy chuẩn kỹ thuật quốc gia gồm: QCVN 03:2012/BCT về amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ ANFO; QCVN 05:2015/BCT về amôni nitrat dùng để sản xuất thuốc nổ nhũ tương; và QCVN 04A:2020/BCT về chất lượng tiền chất thuốc nổ sử dụng để sản xuất vật liệu nổ công nghiệp.
Thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các hồ sơ công bố hợp quy, giấy chứng nhận hợp quy đã cấp trước thời điểm này tiếp tục được thực hiện đến hết thời hạn hiệu lực.
Đáng chú ý, trong vòng 12 tháng kể từ khi Thông tư có hiệu lực, các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu phải hoàn thành việc áp dụng mã định danh thông minh (mã QR) kết nối với Cơ sở dữ liệu chất lượng quốc gia trên nhãn sản phẩm.
Bên cạnh đó, việc đăng ký bản công bố hợp quy và báo cáo tình hình chất lượng sẽ được thực hiện trực tuyến thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng.
Dự thảo cũng quy định Cục Hóa chất là đơn vị chủ trì hướng dẫn, tổ chức triển khai thực hiện Thông tư. Trong quá trình thực hiện, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể phản ánh khó khăn, vướng mắc về Bộ Công Thương để được hướng dẫn hoặc xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
Theo kế hoạch được Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định số 1096/QĐ-BCT ngày 8/5/2026, việc sửa đổi các quy chuẩn kỹ thuật nêu trên dự kiến hoàn thành trong quý II/2026.