chỉ dẫn địa lý

Ngày 7/10/2021, sau hơn 3 năm nộp hồ sơ đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản, Bộ Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nhật Bản (MAFF) tại nước này đã chính thức cấp bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với thanh long Bình Thuận. Đây là sản phẩm nông sản thứ 2 của Việt Nam sau vải thiều Lục Ngạn được cấp bằng chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản.

Trong bối cảnh hội nhập, việc xây dựng, khai thác và quản lý càng nhiều sản phẩm có chỉ dẫn địa lý sẽ mang lại càng nhiều lợi ích kinh tế cho nông sản Việt Nam. Tuy vậy, không phải doanh nghiệp, tổ chức, địa phương nào cũng nhận thức được điều này, khiến cho việc đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý còn chưa khai thác hết tiềm năng phát triển.

Việc gia nhập các hệ thống đăng ký đơn sở hữu công nghiệp quốc tế, ký kết và phê chuẩn các hiệp định thương mại tự do với nhiều đối tác kinh tế với cấu phần sở hữu trí tuệ chiếm tỉ trọng lớn, đã và đang tạo ra các thuận lợi pháp lý tốt nhất về sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp.

Tại buổi họp báo chiều ngày 31/3/2021, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, đã hỗ trợ tỉnh Bắc Giang đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý vải thiều Lục Ngạn ở Nhật Bản. Đây là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam được chính thức bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản.

Vừa qua, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quyết định về quy chế quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý “Huế” cho sản phẩm tinh dầu tràm của tỉnh Thừa Thiên Huế. Việc ban hành chỉ dẫn địa lý này sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội để khẳng định giá trị thương hiệu và phát triển thị trường, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng cho sản phẩm tinh dầu tràm.

EU bảo hộ 39 CDĐL của Việt Nam được coi là “cánh cửa mở” cho xuất khẩu (XK) nông sản Việt Nam sang thị trường EU, nhưng điều đó chỉ thành hiện thực khi các doanh nghiệp (DN) Việt Nam vượt qua hàng rào kỹ thuật của thị trường được coi là có tiêu chuẩn chất lượng khắt khe nhất thế giới hiện nay.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/8 kỳ vọng mở ra nhiều cơ hội cho hàng hóa, nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường EU. Đặc biệt, EU đã cam kết bảo hộ 39 chỉ dẫn địa lý (CDĐL) của Việt Nam, đây sẽ là “giấy thông hành” để các sản phẩm gia tăng cơ hội xuất khẩu (XK) sang thị trường này.

Cùng với số lượng chỉ dẫn địa lý (CDĐL), những năm gần đây, giá bán các sản phẩm sau khi CDĐL được bảo hộ cũng có xu hướng tăng. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc bảo hộ CDĐL mà không thực hiện các hoạt động quảng bá thì việc khai thác thương mại sản phẩm được bảo hộ sẽ không mang lại hiệu quả.    

Ngày 6/11, Ủy ban Châu Âu cho biết Liên minh châu Âu và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận thống nhất bảo vệ 100 chỉ dẫn địa lý đối với các sản phẩm của nhau. Theo đó, Liên minh Châu Âu bảo hộ 100 tên gọi thực phẩm tại Trung Quốc và bảo hộ 100 chỉ dẫn địa lý của Trung Quốc tại EU.

Vừa qua, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã ban hành Quyết định số 5004/QĐ-SHTT về việc sửa đổi Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00012 cho sản phẩm cam Vinh ở Nghệ An thêm 60 xã của 9 huyện, thị xã.  

UBND tỉnh Cà Mau vừa có công văn chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ triển khai dự án “Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý “Cà Mau” cho sản phẩm tôm sú của tỉnh”.

  Sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý (CDĐL) không chỉ là "sứ giả" chuyển tải văn hóa của địa phương, vùng miền, mà còn giúp gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ... Bộ Công Thương đã, đang và sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp (DN), địa phương quảng bá, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm được bảo hộ CDĐL.

Xây dựng, phát triển và tiếp thị là 3 yếu tố song hành của các sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý (CDĐL), trong đó, ngành Công Thương và Nông nghiệp giữ vai trò then chốt. Sản phẩm CDĐL phải là 1 trong những sản phẩm được tập trung ưu tiên của Chương trình OCOP các địa phương. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập, chỉ dẫn địa lý (CDĐL) trở thành công cụ hữu hiệu để bảo hộ sản phẩm đặc sản, thúc đẩy tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng và mở rộng xuất khẩu... Tuy nhiên, việc xây dựng và bảo hộ CDĐL đang thiếu thống nhất và định hướng chung. 

Cam Vinh giá bán tăng lên hơn 50%; mật ong bạc hà Mèo Vạc giá bán tăng 75-80%; nước mắm Phú Quốc giá bán tăng từ 30-50%... Đây chỉ là một vài trong rất nhiều ví dụ cho thấy việc xây dựng, khai thác và quản lý sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý (CDĐL) đã mang lại lợi ích lớn. 

Ngày 31/10, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, tổ chức Hội thảo “Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm nông nghiệp”.

Được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý (CDĐL) có ý nghĩa quan trọng, không chỉ mang lại giá trị lớn cho sản phẩm mà còn tạo "con dấu" minh chứng cho chất lượng nông sản Việt. 

Xu hướng chung của thị trường hiện nay đòi hỏi sản phẩm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hóa được cơ quan chức năng bảo hộ. Do đó, để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho sản phẩm, việc xây dựng, đăng ký chỉ dẫn địa lý (CDĐL) cho sản phẩm hết sức quan trọng.

Theo thống kê của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), hiện có hơn 900 sản phẩm gắn với 700 địa danh khác nhau trên toàn quốc. Tuy nhiên, tính đến nay, mới chỉ có 49 sản vật được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý.

Chỉ dẫn địa lý được nhận định là một trong những giải pháp hữu hiệu, nhằm bảo vệ thương hiệu và nâng cao giá trị cho hàng hóa trên thị trường, tuy nhiên cần phải có chế tài kiểm soát chặt chẽ quá trình quản lý chỉ dẫn địa lý và chất lượng sản phẩm. Đó là ý kiến chung tại Hội thảo “Phát triển thị trường và thương hiệu sản phẩm thông qua chỉ dẫn địa lý” do Bộ Công Thương phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức mới đây.

Quá trình đăng ký, hoàn tất thủ tục để có thể được xác nhận quyền sở hữu chỉ dẫn địa lý là quá trình lâu dài và tốn nhiều công sức. Riêng với sản phẩm nước mắm Phú Quốc, quá trình này đã kéo dài 10 năm. Do vậy, bảo hộ quyền sở hữu chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm này là điều không thể bị xem nhẹ.

Tháng 10/2012, nước mắm Phú Quốc được Liên minh châu Âu (EU) công nhận chỉ dẫn địa lý, bảo hộ tên gọi xuất xứ tại 28 nước thành viên. Trước đó, chỉ dẫn địa lý nước mắm Phú Quốc được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Tuy nhiên, đến nay, người tiêu dùng trong nước vẫn “hoa mắt” với các tên gọi nước mắm Phú Quốc trên thị trường.

Sau khi được Cục Sở hữu trí tuệ đăng bạ và cấp Bằng bảo hộ độc quyền chỉ dẫn địa lý (CDĐL) trong nước, sản phẩm chè Shan Tuyết- Mộc Châu đã dần nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, nếu không đăng ký CDĐL nước ngoài thì sản phẩm này khó giữ được thương hiệu truyền thống.