gỗ

Việt Nam đang xuất khẩu sản phẩm gỗ tới trên 140 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau. Đảm bảo gỗ hợp pháp là vấn đề “tồn tại hay không tồn tại”của doanh nghiệp gỗ Việt. Mỗi doanh nghiệp cần trang bị kiến thức để thực hành tốt trách nhiệm giải trình vì chính sự tồn tại của doanh nghiệp mình và vì cả cộng đồng gỗ Việt.

Theo các chuyên gia, cơ hội xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam tới thị trường Mỹ rất khả quan nếu tình hình dịch bệnh được kiểm soát.

Theo số liệu ước tính từ Tổng cục Hải quan, trong 7 tháng đầu năm 2021, bất chấp ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường EU vẫn tăng trưởng khả quan. Triển vọng xuất khẩu sang thị trường EU được dự báo vẫn còn nhiều cơ hội.

8 tháng đầu năm 2021, ngành gỗ và lâm sản xuất siêu 9,1 tỷ USD, tuy nhiên, dịch Covid-19 đợt 4 diễn biến phức tạp khiến các doanh nghiệp (DN) ngành gỗ đối diện nguy cơ mất đơn hàng, xuất khẩu gỗ và lâm sản khó đạt mục tiêu 14,5 tỷ USD đặt ra trong năm nay. Do đó, cần có lộ trình và chính sách hỗ trợ thống nhất giữa các Bộ ngành và địa phương. Bên cạnh đó các DN cần chủ động xây dựng kịch bản phát triển thích ứng với diễn biến dịch Covid-19.

Với giả định tình hình dịch bệnh được kiểm soát với sự phổ cập của vắc xin trong toàn quốc, kim ngạch xuất khẩu (XK) gỗ và sản phẩm gỗ trong quý IV/2021 sẽ bắt đầu hồi phục dự báo, tổng kim ngạch XK của ngành gỗ năm 2021 sẽ đạt con số khoảng 13,55 tỷ USD. Tuy nhiên, với kịch bản xấu hơn, con số XK của ngành có thể sẽ chỉ đạt khoảng 12,69 tỷ USD.

Việt Nam là thị trường cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn thứ 2 cho Australia, kim ngạch trong 6 tháng đầu năm 2021 đạt 103,1 triệu USD, tăng 72,1% so với cùng kỳ năm 2020.

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên hoạt động sản xuất, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ bị ảnh hưởng nặng khiến cho giá trị xuất khẩu của ngành gỗ giảm 45,46% trong nửa đầu tháng 8/2021 so với cùng kỳ tháng 7/2021.

Việt Nam là thị trường cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn thứ 6 cho Pháp, nhưng tỷ trọng chỉ chiếm 4,5% tổng trị giá nhập khẩu, vẫn còn thấp so với nhu cầu nhập khẩu của thị trường này. Do đó, cơ hội mở rộng thị phần tại Pháp là rất lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam.

7 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 28,6 tỷ USD, tăng 26,7% so với 7 tháng đầu năm 2020, toàn ngành xuất siêu 3,9 tỷ USD. Tuy nhiên, dịch Covid-19 dự kiến còn nhiều phức tạp ảnh hưởng lớn đến việc tiêu thụ và xuất khẩu nông lâm thủy sản những tháng cuối năm 2021.

Giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường Anh trong 6 tháng đầu năm 2021 đạt 146,5 triệu USD, tăng 53,5% so với cùng kỳ năm 2020. Vẫn còn nhiều dư địa để các doanh nghiệp đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam khai thác, đặc biệt là việc tận dụng hiệu quả ưu đãi lợi thế từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (Hiệp định UKVFTA).

Để tiếp cận và khai thác hiệu quả thị trường Liên bang Nga, các doanh nghiệp Việt Nam cần nắm rõ các tiêu chuẩn chất lượng, kỹ thuật cũng như bắt nhịp được xu hướng tiêu dùng tại thị trường này.

Trong 5 tháng 2021, Mỹ là thị trường lớn nhất với kim ngạch đạt 3,927 tỷ USD, chiếm khoảng 60% trong tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam vào tất cả các thị trường, tăng 100,3% so với cùng kỳ năm 2020. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, tăng trưởng trong xuất khẩu vẫn tiềm ẩn một số khía cạnh chưa bền vững.

Đến thời điểm này, xuất khẩu gỗ và lâm sản ước đạt 8,71 tỷ USD, tăng 61,6% so với cùng kỳ năm 2020, dự báo cả năm 2021, đạt khoảng 15,5 tỷ USD, tăng khoảng 17% so với năm 2020. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ cả năm 2021 dự kiến đạt khoảng 3 tỷ USD. Như vậy, cả năm, ngành hàng này dự kiến sẽ xuất siêu hơn 12 tỷ USD.

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2021 ngành gỗ nhận 23 dự án mới từ 9 quốc gia/vùng lãnh thổ với tổng số vốn 136,056 triệu USD; 10 lượt tăng vốn với tổng vốn tăng đạt 45,28 triệu USD; 26 lượt góp vốn mua cổ phần với tổng vốn 41,14 triệu USD.

Theo Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), 6 tháng đầu năm 2021, ngành gỗ xuất siêu ước đạt 7,2 tỷ USD, tăng 67,4%. Dự báo xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong năm 2021 vượt mục tiêu 14 tỷ USD.

Dù xuất khẩu đồ nội thất văn phòng bằng gỗ tiếp tục tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2021, tuy nhiên, hiện giá trị xuất khẩu đồ nội thất văn phòng chỉ chiếm chưa đến 5% tổng giá trị xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam. Phân khúc xuất khẩu sản phẩm này được dự báo còn nhiều tiềm năng, do nhu cầu cao từ các thị trường trên thế giới.

Trong 5 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường Canada đạt 104,3 triệu USD, tăng 69,3% so với cùng kỳ năm 2020. Sau thời gian tạm lắng do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thị trường nhà đất ở Canada bắt đầu nóng lên kể từ tháng 5/2020 đến nay và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Đây là lý do chính khiến nhu cầu nhập khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Canada tăng mạnh trong thời gian qua.

Trong 5 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường Hàn Quốc đạt 369,2 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2020. Xu hướng tiêu thụ đồ nội thất bằng gỗ của Hàn Quốc vẫn tăng trưởng khả quan, sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam.

Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ 5 tháng đầu năm 2021 đạt 6,63 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm 2020. Đặc biệt mặt hàng đồ nội thất phòng khách và phòng ăn bằng gỗ xuất khẩu rất khả quan và được dự báo có nhiều cơ hội tăng trưởng nhanh trong thời gian tới. Tuy nhiên, những rủi ro liên quan đến phòng vệ thương mại là vấn đề cần được doanh nghiệp chú trọng.

Trong 4 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tới thị trường EU đạt 250,4 triệu USD, tăng 32,6% so với cùng kỳ năm 2020. Đáng chú ý, hầu hết các mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu tới thị trường EU đều có kim ngạch tăng, trừ mặt hàng cửa gỗ.

Nghị định 102/NĐ-CP ngày 1/9/2020 quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam (Nghị định VNTLAS) có hiệu lực từ ngày 1/10/2020 được ban hành nhằm kiểm soát rủi ro đối với gỗ nguyên liệu nhập khẩu (NK). Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách này vẫn còn những khoảng trống.

Gỗ Cameroon, Campuchia đang là một trong những nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho ngành gỗ Việt Nam, nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn. Ngành gỗ đang cần bằng chứng hợp pháp về gỗ nhập khẩu từ các thị trường này nhằm hướng đến minh bạch từ nguồn.

Châu Phi là một trong các nguồn cung gỗ nhiệt đới quan trọng cho Việt Nam. Tuy nhiên, các hoạt động của chuỗi cung tại thị trường này phức tạp và luôn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt tại các quốc gia có hệ thống quản trị rừng yếu kém. Giảm rủi ro về tính hợp pháp của gỗ nhiệt đới nhập khẩu từ thị trường châu Phi có vai trò sống còn đối với ngành gỗ Việt.

Theo Tổ chức Gỗ nhiệt đới quốc tế (ITTO), thương mại gỗ giữa châu Phi và Việt Nam vẫn phát triển tốt. Nếu như tỷ trọng gỗ nhiệt đới trong toàn bộ lượng gỗ do Việt Nam nhập khẩu từ thế giới đã giảm từ 54% năm 2015 xuống còn 41% năm 2020 thì tổng khối lượng gỗ nhập khẩu từ châu Phi vẫn tiếp tục tăng.

Ngày 26/5, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam có Công văn 46 /HHG-VP gửi các doanh nghiệp trong ngành nhằm cảnh báo rủi ro trong khai báo hải quan về các mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu.

Trong 3 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu đồ nội thất văn phòng bằng gỗ đạt 50,3 triệu USD, tăng 65,6% so với cùng kỳ năm 2020. Hiện, trị giá xuất khẩu đồ nội thất văn phòng chỉ chiếm 4,6% tổng trị giá xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2021. Xuất khẩu mặt hàng này được dự báo có nhiều tiềm năng do nhu cầu cao từ các thị trường trên thế giới.

Trong 2 tháng đầu năm 2021, Australia tăng mạnh nhập khẩu đồ nội thất bằng gỗ từ các thị trường, trong đó Việt Nam là thị trường cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn thứ 2 cho Australia, đạt 39,15 triệu USD, tăng 66,9% so với cùng kỳ năm 2020.

Mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 2-2,5 triệu m3 gỗ quy tròn là gỗ nhiệt đới. Nguồn gỗ này được nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu được sử dụng phục vụ tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, những rủi ro về tính pháp lý của nguồn cung gỗ nhiệt đới nhập khẩu đang đe dọa đến sự bền vững của toàn ngành.

Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam cho biết, quý I/2021, ngành gỗ nhận 10 dự án FDI mới với tổng vốn đầu tư 112,51 triệu USD, trong đó, Trung Quốc vẫn dẫn đầu về số dự án đầu tư mới.

Dù Việt Nam là thị trường cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn thứ 13 cho EU 27 nhưng so với nhu cầu thì lượng nhập khẩu từ Việt Nam vẫn còn quá thấp.