ngành cơ khí

Muốn xây dựng ngành cơ khí tự chủ, vai trò “bà đỡ” của Nhà nước vô cùng quan trọng. Điều này đã được chứng minh trong hơn 30 năm đất nước đổi mới

17 doanh nghiệp cơ khí hàng đầu của Ấn Độ đã đến TP. Hồ Chí Minh để giao lưu, kết nối với khoảng 70 công ty Việt Nam trong lĩnh vực này.

Đại hội đại biểu Hội Cơ khí thành phố Đà Nẵng khoá VI, nhiệm kỳ 2022 – 2027 đã đề ra nhiều nhiệm vụ then chốt để phát triển ngành cơ khí địa phương.

Chỉ khi được "Luật hóa" thì ngành cơ khí chế tạo - một trong những ngành xương sống cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước mới có cơ hội phát triển.

Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ lĩnh vực cơ khí cung cấp các loại chi tiết, linh kiện cho ngành hạ nguồn. Tuy nhiên, lĩnh vực này đang gặp nhiều khó khăn.

Chỉ khi được “Luật hóa” thì các ngành cơ khí chế tạo - một trong những ngành xương sống cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước mới có khả năng phát triển.

Theo dự báo sơ bộ, tổng nhu cầu thị trường cơ khí của Việt Nam từ nay đến năm 2030 có thể đạt hơn 300 tỷ USD. Nhưng hiện nay ngành cơ khí Việt Nam hiện nay mới chỉ đáp ứng khoảng gần 1/3 nhu cầu sản phẩm cơ khí trong nước.

"Chính phủ cần phải coi cơ khí là một ngành công nghiệp nền tảng, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, cần xây dựng ngành cơ khí đủ sức cạnh tranh, vươn lên trong cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt, cần ban hành các chính sách phù hợp hơn nhằm khuyến khích, tập trung vào các nhóm sản phẩm có lợi thế và phù hợp lộ trình hội nhập quốc tế toàn cầu" - ông Đỗ Phước Tống - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Cơ khí - Điện TP. Hồ Chí Minh (HAMEE) chia sẻ trong cuộc trao đổi với phóng viên Kinh tế Việt Nam.

Để xây dựng, phát triển công nghiệp cơ khí Việt Nam là việc khó, nhưng không thể không làm. Ngoài nỗ lực của doanh nghiệp (DN) nhất thiết phải có "lực đẩy" của Nhà nước thông qua hệ thống chính sách đồng bộ và ổn định để DN cơ khí phát triển bền vững.

Viễn cảnh trở thành một “Trung tâm chế tạo mới của thế giới” đối với Việt Nam không dễ thực hiện, song nếu có sự thay đổi từ tư duy quản lý đến ý thức tự vươn lên của doanh nghiệp (DN) cơ khí nội địa… thì thị trường công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước sẽ được mở rộng, tạo tiền đề để DN cơ khí trong nước trở thành nhà cung cấp, tham gia vào chuỗi cung ứng sản xuất, lắp ráp sản phẩm cuối cùng...

Theo nhận định của Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện một số đơn vị ngành cơ khí chế tạo trong nước đã có đủ năng lực làm tổng thầu các công trình lớn hàng tỷ USD, một số sản phẩm đã đạt tiêu chuẩn chất lượng tương đương với sản phẩm nhập khẩu, đủ điều kiện xuất khẩu cạnh tranh với sản phẩm nước ngoài.

Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) và các công ty đa quốc gia có thể chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang các nước thứ ba được coi là cơ hội phát triển tốt cho doanh nghiệp cơ khí Việt Nam trong năm 2021.

Theo dự báo, tổng nhu cầu thị trường cơ khí của Việt Nam từ nay đến năm 2030 có thể đạt 310 tỷ USD. Nhưng, hiện nay ngành cơ khí Việt Nam mới chỉ đáp ứng khoảng gần 1/3 nhu cầu sản phẩm trong nước.

Một số hạn chế về chính sách, thiếu vốn… đã khiến nhiều doanh nghiệp (DN) cơ khí Việt Nam khó “chen chân” vào các dự án, công trình trong nước, thậm chí có nguy cơ thua ngay trên “sân nhà”.

Từng được coi là “máy cái” của sản xuất công nghiệp trong nước, là ngành công nghiệp mũi nhọn, giữ vai trò chủ đạo... nhưng ngành cơ khí đã qua “thời oanh liệt”, đang phải tìm cách để tồn tại và phát triển.

Theo Bộ Công Thương, để vực dậy ngành cơ khí Việt Nam, cần xác định nhu cầu thị trường, chỉ rõ những khoảng trống để ngành phát triển, những lĩnh vực mà ngành có thể cạnh tranh được. Ngoài việc tạo thị trường cho doanh nghiệp (DN), các cơ chế, chính sách phải linh hoạt để khuyến khích DN đầu tư, mở rộng sản xuất.

Không chỉ đặt mục tiêu đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước, ngành cơ khí còn hướng tới đẩy mạnh xuất khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu này khó trở thành hiện thực.

Chiều ngày 6/11, trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội về thực trạng và giải pháp phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh thẳng thắn cho biết, Chính phủ sẽ sớm ban hành Nghị quyết về phát triển công nghiệp hỗ trợ với những định hướng lớn trong dài hạn.

Nửa đầu năm 2019, top 3 các ngành nghề đang có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất thuộc về lĩnh vực sản xuất là: Quy trình/sản xuất; cơ khí; điện/điện tử. Đây cũng là top 3 đứng đầu về lượng hồ sơ ứng tuyển trong năm 2019, tức tỷ lệ cạnh tranh cho các công việc này cũng cao nhất.    

Từ ngày 4 - 7/12/2019, tại TP Hồ Chí Minh sẽ diễn ra Triển lãm Quốc tế ngũ kim, dụng cụ cầm tay (Hardware & HandTools Expo) với sự góp mặt của 300 doanh nghiệp đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ.    

Ngành cơ khí Việt Nam ngày càng tụt hậu, không đủ sức cạnh tranh trên thị trường nội địa và mở rộng xuất khẩu. Thực trạng trên được Hiệp hội doanh nghiệp (DN) cơ khí Việt Nam (VAMI) chỉ ra tại Hội nghị "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy ngành cơ khí chế tạo Việt Nam", do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức.

Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến 2035, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, như “liều thuốc tăng trưởng” cho ngành cơ khí. Điều này sẽ tạo cơ hội cho ngành công nghiệp cơ khí Việt Nam “đi tắt, đón đầu”, rút ngắn khoảng cách phát triển.

Đó là đánh giá của ông Đào Phan Long, Chủ tịch Hiệp hội Cơ khí Việt Nam (VAMI) tại hội thảo “Ngành cơ khí phục vụ phát triển nông nghiệp” do Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam phối hợp UBND TP Cần Thơ tổ chức ngày 16/11.
 

Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải tại Hội thảo “Triển khai thực hiện chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và cách mạng công nghiệp 4.0” diễn ra ngày 5/9, tại Hà Nội.

Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (CNHT) ngành cơ khí là các loại chi tiết, linh kiện, cụm linh kiện kim loại cho các ngành hạ nguồn. Tuy nhiên, tại Việt Nam lĩnh vực này đang gặp nhiều khó khăn do nguồn lực yếu.

Khuyến công được xem là “cú huých” giúp tăng năng suất cho nhiều nhà máy, xí nghiệp ngành nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, chế biến thực phẩm và góp phần hình thành một nền sản xuất sạch hơn của tỉnh Đồng Tháp.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Phước Tống - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp cơ khí - điện TP. Hồ Chí Minh (HAMEE) - xung quanh thực trạng và các giải pháp phát triển ngành cơ khí.

 

Cơ khí là ngành đóng vai trò cơ sở, động lực cho các ngành công nghiệp khác phát triển. Nhưng trong dòng chảy tái cơ cấu nền kinh tế, ngành cơ khí vẫn loay hoay với các bài toán “trọng điểm”, “thí điểm”.

Ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) cơ khí đang phụ thuộc đến 70% nguyên liệu nhập khẩu. Theo đó, các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp cơ khí vẫn chưa đủ mạnh nên hầu hết các doanh nghiệp (DN) nội địa tự xoay xở, tìm kiếm thị trường.