Thay đổi lập trường, Nga nối lại thỏa thuận với Ukraine

Ngày 2/11,Bộ Quốc phòng Nga cho biết nước này quyết định nối lại thỏa thuận đảm bảo việc qua lại an toàn cho các tàu chở ngũ cốc xuất khẩu quan trọng từ Ukraine
Nga nối lại xuất khẩu ngũ cốc ra thị trường thế giới

Đây là một động thái có thể giúp giảm bớt lo ngại về nguồn cung cấp lương thực toàn cầu đã dấy lên khi Moscow tạm dừng tham gia thỏa thuận này vào cuối tháng 10. Quyết định đảo ngược tiến trình và tái gia nhập thỏa thuận được Bộ Quốc phòng Nga công bố chỉ vài ngày sau khi Moscow viện dẫn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào thành phố Sevastopol ở Crimea bị chiếm đóng là lý do khiến nước này rút khỏi thỏa thuận.

Thay đổi lập trường, Nga nối lại thỏa thuận với Ukraine
Ảnh nguồn Economictimes

Bộ này cho biết trong một tuyên bố đăng trên kênh Telegram chính thức của Liên bang Nga rằng "Liên bang Nga xét thấy các bảo đảm nhận được vào thời điểm hiện tại là đủ và tiếp tục thực hiện thỏa thuận".

Nga đã đổ lỗi cho Ukraine về các cuộc tấn công Sevastopol. Ukraine chưa xác nhận rằng các lực lượng của họ đã tấn công thành phố và mức độ thiệt hại của các tàu hải quân Nga vẫn chưa rõ ràng. Sau khi nói chuyện với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan cho biết thỏa thuận sẽ nối lại vào giữa trưa theo giờ Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 2/11, theo hãng thông tấn nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ Anadolu. Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với Liên hợp quốc, đã làm trung gian cho thỏa thuận này vào tháng 7.

Thỏa thuận đưa ra một quy trình đảm bảo an toàn cho các tàu chở ngũ cốc, phân bón và thực phẩm khác của Ukraine đi qua một hành lang nhân đạo ở Biển Đen. Theo thỏa thuận, tất cả các tàu đến và đi từ các cảng của Ukraine đều được kiểm tra và giám sát bởi các đội quốc tế gồm các quan chức từ Nga, Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc.

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Linda Thomas-Greenfield cho biết rất "vui mừng" vì thỏa thuận đang được hồi sinh. Thỏa thuận này đang cung cấp thực phẩm cần thiết cho thế giới, vì vậy rõ ràng Nga cuối cùng đã bị thuyết phục rằng họ cần tiếp tục điều này và không thể cản đường cung cấp thực phẩm cho toàn thế giới.

Ukraine đóng một vai trò quan trọng trong thị trường lương thực toàn cầu, vì vậy việc Nga tạm dừng thỏa thuận đã làm dấy lên những lo ngại lớn về nguồn cung lương thực toàn cầu - vào thời điểm thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng đói ngày càng gia tăng. Theo Liên hợp quốc, Ukraine thường cung cấp cho thế giới khoảng 45 triệu tấn ngũ cốc mỗi năm. Nước này là một trong số năm nhà xuất khẩu lúa mạch, ngô và lúa mì hàng đầu thế giới.

Cho đến nay, Ukraine cũng là nhà xuất khẩu dầu hướng dương lớn nhất, chiếm 46% lượng xuất khẩu của thế giới. Trong thời gian bình thường, Ukraine sẽ xuất khẩu khoảng 3/4 lượng ngũ cốc mà nước này sản xuất. Khoảng 90% lượng hàng xuất khẩu này trước đây được vận chuyển bằng đường biển từ các cảng Biển Đen của Ukraine, theo số liệu của Ủy ban châu Âu.

Nhưng khi xảy ra cuộc chiến ở Ukraine vào cuối tháng 2, Nga đã áp đặt một cách hiệu quả lệnh phong tỏa đối với các tàu rời cảng của Ukraine. Tác động của cuộc chiến đối với thị trường lương thực toàn cầu rất lớn và nghiêm trọng, đặc biệt là vì Ukraine là nhà cung cấp ngũ cốc chính cho Chương trình Lương thực Thế giới. Tổ chức Nông lương, một cơ quan của Liên hợp quốc, cho biết có tới 47 triệu người có thể bị đẩy vào tình trạng "mất an ninh lương thực nghiêm trọng" vì chiến tranh.

Thỏa thuận Biển Đen mang lại sự cứu trợ rất cần thiết. Liên hợp quốc ước tính rằng việc giảm giá lương thực chủ yếu do thỏa thuận đã gián tiếp ngăn khoảng 100 triệu người rơi vào cảnh nghèo cùng cực. Tính đến ngày 31/10 có hơn 9,5 triệu tấn thực phẩm đã được xuất khẩu theo thỏa thuận kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực vào mùa hè.

Duy Hưng (tổng hợp từ CNN, Politico)