Xăng E10 và thông điệp xanh nhân Ngày Môi trường thế giới

Sự kiện diễn ra ngay trước Ngày Môi trường thế giới (5/6), một sự trùng hợp giàu ý nghĩa, khi việc chuyển đổi nhiên liệu trên mỗi cây xăng gắn liền với cam kết của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.

Nhân Ngày Môi trường thế giới (5/6) và Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết với tựa đề: “Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hòa bình, bền vững”.

Cam kết mạnh mẽ, hành động cụ thể

Trong bài viết, người đứng đầu Đảng, Nhà nước nêu rõ trách nhiệm của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế. Đó là, “Việt Nam đã thể hiện trách nhiệm mạnh mẽ trước cộng đồng quốc tế thông qua cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng, giảm rác thải nhựa đại dương, phát triển kinh tế tuần hoàn, bảo tồn đa dạng sinh học và thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển. Những cam kết ấy không phải là nghĩa vụ bên ngoài đưa lại, mà là nhu cầu tự thân của đất nước. Việt Nam muốn phát triển nhanh và bền vững, trở thành quốc gia có thu nhập cao phải thực hiện đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn môi trường sinh thái”.

Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu rõ trong thời gian tới, cần tập trung vào sáu nhóm nhiệm vụ lớn. Trong đó, có nhóm nhiệm vụ: Thúc đẩy chuyển đổi xanh trong mô hình tăng trưởng, cơ cấu năng lượng, sản xuất, tiêu dùng và đô thị hóa. Chuyển đổi xanh phải trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Có thể khẳng định, việc đưa xăng E10 ra thị trường toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là một bước đi cụ thể của ngành Công Thương, trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh mà Việt Nam đã cam kết.

E10 và lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi năng lượng

Xăng E10 là hỗn hợp gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Ở Việt Nam, ethanol được sản xuất từ các nguyên liệu sinh học như sắn, mía, những cây trồng quen thuộc với nông dân. Ethanol là nhiên liệu có nguồn gốc từ nguyên liệu có thể tái tạo; tổng phát thải cacbon của cả vòng đời từ trồng nguyên liệu, sản xuất cồn và đốt cháy nhiên liệu được coi là cân bằng phát thải cacbon (Net Zero). Xăng E10 giúp giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.

Về mức giảm phát thải khí nhà kính, theo Bộ tài liệu hỏi – đáp của Bộ Công Thương về xăng E10, xăng E10 thân thiện môi trường, làm giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính so với xăng khoáng, tùy theo loại xe và điều kiện vận hành, có thể giảm đến 30%.

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), mỗi năm Việt Nam tiêu thụ khoảng 10–12 triệu m3 xăng. Nếu sử dụng xăng E10 với tỷ lệ 10% ethanol, lượng xăng khoáng tiêu thụ sẽ giảm tương ứng 10%, qua đó có thể giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2 phát thải ra môi trường mỗi năm.

Trên thế giới hiện có khoảng 60 nước dùng xăng E10. Hiệu quả giảm phát thải khi sử dụng nhiên liệu sinh học đã được chứng minh tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Xăng E10 góp phần bảo vệ môi trường sống, giảm biến đổi khí hậu; phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra cho các sản phẩm nông, lâm nghiệp nhằm phát triển kinh tế - xã hội; giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt, phát triển bền vững; đặc biệt là góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. 

Giao thông vận tải được xác định là một trong những lĩnh vực cần ưu tiên chuyển đổi mạnh mẽ để thực hiện cam kết Net Zero.

Chuyển đổi xăng khoáng sang xăng E10 vì thế không phải là giải pháp duy nhất, mà là một bước chuyển tiếp nằm trong bức tranh lớn hơn cùng với xe điện, xe hybrid và các nhiên liệu sạch khác.

Bên cạnh ý nghĩa môi trường, loại nhiên liệu này còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng: Việt Nam hiện vẫn phải nhập khẩu một phần đáng kể nhu cầu xăng dầu, nên việc dùng ethanol trong nước thay thế một phần xăng khoáng sẽ giúp giảm bớt phụ thuộc vào nhập khẩu.

Bảo đảm công bằng trong chuyển đổi xanh

Đối với địa bàn các tỉnh phía Nam kéo dài từ Tây Nguyên đến Đồng bằng sông Cửu Long, câu chuyện E10 mang ý nghĩa rất gần gũi. Đây là những vùng nguyên liệu sắn, mía của cả nước. Khi nhu cầu ethanol tăng, nguồn nguyên liệu sinh học trong nước được tận dụng, tạo thêm đầu ra cho ngành nông nghiệp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, như đánh giá của cơ quan quản lý về lợi ích của việc mở rộng sử dụng xăng E10. Nói cách khác, chuyển sang E10 vừa góp phần cải thiện chất lượng không khí, vừa mở thêm cơ hội cho sinh kế của người dân trong vùng.

Cách tiếp cận đó cũng gắn với tinh thần bảo đảm công bằng trong chuyển đổi xanh mà bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Chuyển đổi xanh chỉ có thể thành công khi đó là quá trình công bằng, bao trùm và nhân văn. Những người nghèo, lao động trong các ngành phát thải cao, cộng đồng ven biển, phụ nữ, trẻ em và các nhóm dễ tổn thương cần được hỗ trợ về sinh kế, đào tạo nghề, tài chính, bảo hiểm rủi ro, hạ tầng thích ứng và tiếp cận dịch vụ xã hội. Cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh; tạo sinh kế bền vững cho người dân bảo vệ môi trường sinh thái”.

Một chủ trương lớn chỉ thành hiện thực khi có sự đồng thuận và chung tay của mỗi người dân. Trong phần kết bài viết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi: “Mỗi người Việt Nam hãy bắt đầu từ một việc cụ thể: trồng và chăm một cây xanh, giảm sản phẩm nhựa dùng một lần, tiết kiệm năng lượng, phân loại rác, bảo vệ nguồn nước, giữ sạch bãi biển, lan tỏa một thói quen sống xanh, hãy hành động vì tương lai của Việt Nam luôn mãi xanh tươi và bền vững”.

Đối với việc chuyển đổi sang xăng E10, mỗi người có thêm một dịp suy ngẫm về trách nhiệm với thiên nhiên, với đất nước. Chuyển đổi sang xăng sinh học E10 chính là một lựa chọn xanh: vừa giảm phát thải, vừa tạo đầu ra cho cây sắn, cây mía... của bà con nông dân. Đó là cách mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp cùng đóng góp vào lộ trình giảm phát thải mà đất nước đã cam kết và vì tương lai của Việt Nam phát triển bền vững.

“Cần đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển năng lượng tái tạo phù hợp với an ninh hệ thống, giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy công nghiệp ít phát thải, nông nghiệp sinh thái, giao thông công cộng, công trình xanh, vật liệu xanh và kinh tế tuần hoàn”.

Trích bài viết: "Vì một nền văn minh sinh thái, một Việt Nam xanh và một đại dương hoà bình, bền vững" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhân Ngày Môi trường thế giới (5/6) và Ngày Đại dương thế giới (8/6).