Cụ thể hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân
Hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và hiện thực hóa các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, Nghệ An đang chủ động tạo lợi thế cạnh tranh bằng chính sách mang tính đột phá.
Một trong những dấu ấn quan trọng là trong tháng 7/2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết về hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Đây được xem là một bước đi đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp đang có nhu cầu mở rộng sản xuất nhưng còn gặp khó khăn về nguồn lực tài chính và khả năng tiếp cận mặt bằng.
Thực tiễn cho thấy, mặt bằng sản xuất là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp triển khai dự án, mở rộng quy mô, đầu tư công nghệ, đặc biệt, đối với các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân.

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất thể hiện sự quan tâm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân của tỉnh Nghệ An.
Tuy nhiên, hiện nay chi phí thuê lại đất tại các khu công nghiệp đã được đầu tư đồng bộ vẫn ở mức cao so với khả năng của nhiều doanh nghiệp. Khoản chi phí này có thể trở thành một rào cản đáng kể đối với những doanh nghiệp đang trong giai đoạn khởi nghiệp, mở rộng sản xuất hoặc chuyển đổi sang mô hình sản xuất có hàm lượng công nghệ cao.
Thực tế này cũng tạo ra một nghịch lý đó là doanh nghiệp có nhu cầu về mặt bằng nhưng khó đáp ứng chi phí, trong khi một phần quỹ đất dành cho các đối tượng ưu tiên lại chưa được khai thác hiệu quả. Điều đó không chỉ làm giảm cơ hội phát triển của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư của các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp.
Ông Phùng Thành Vinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An chia sẻ, xuất phát từ thực tiễn nhiều doanh nghiệp mong muốn tiếp cận đất đai tại các khu công nghiệp, đồng thời quán triệt tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và chủ trương đổi mới tư duy phát triển theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, Nghệ An đã xây dựng cơ chế hỗ trợ theo hướng đồng bộ hơn, tập trung tháo gỡ một trong những "nút thắt" lớn đối với doanh nghiệp.
Thay vì chỉ hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp, chính sách được thiết kế theo hướng tạo sự liên kết giữa Nhà nước, chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và doanh nghiệp thuê lại đất. Cách tiếp cận này nhằm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, vừa hỗ trợ chủ đầu tư hạ tầng phát triển quỹ đất sạch, hoàn thiện hạ tầng và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.
Chính sách này đang được UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, Ban Quản lý khu kinh tế Đông Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan cụ thể hoá các nội dung, tiêu chí để trình tổng hợp xem xét, triển khai trong thời gian tới.
Hỗ trợ đồng thời chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp
Theo Nghị quyết, ngân sách địa phương sẽ hỗ trợ trực tiếp cho các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp thành lập mới để đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông nội bộ, hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và thông tin liên lạc.
Đây đều là những hạng mục có vai trò nền tảng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh trong khu công nghiệp. Việc được hỗ trợ đầu tư hạ tầng sẽ góp phần tạo mặt bằng sản xuất đồng bộ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao khả năng sẵn sàng tiếp nhận các dự án đầu tư.
Đổi lại, các chủ đầu tư phải dành một phần quỹ đất sạch đã hoàn thiện hạ tầng để cho doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê lại. Diện tích dành riêng này phải bảo đảm bình quân khoảng 20 ha đối với mỗi khu công nghiệp hoặc tối thiểu 5% tổng diện tích đất công nghiệp của dự án.
Quy định này tạo ra một cơ chế tương đối rõ ràng trong phân bổ quỹ đất. Nhà nước hỗ trợ đầu tư hạ tầng, chủ đầu tư có trách nhiệm bố trí quỹ đất và doanh nghiệp thuộc nhóm ưu tiên được tạo điều kiện tiếp cận mặt bằng sản xuất. Qua đó, chính sách hướng tới việc đưa nguồn lực đất đai vào khai thác hiệu quả hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội để các doanh nghiệp có tiềm năng phát triển có thể tiếp cận các khu công nghiệp đã được đầu tư bài bản.

Nghệ An đang xây dựng đồng bộ, quy mô các khu công nghiệp.
Không chỉ được tạo điều kiện về mặt bằng, các doanh nghiệp thuộc đối tượng ưu tiên khi thuê lại đất trong khu công nghiệp còn được hỗ trợ 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng.
Khoản hỗ trợ này được ngân sách nhà nước hoàn trả trực tiếp cho chủ đầu tư hạ tầng theo quy định. Cơ chế này vừa giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm nguồn thu và tính chủ động cho đơn vị phát triển hạ tầng.
Một điểm đáng chú ý khác của Nghị quyết là cơ chế xử lý đối với phần diện tích đất ưu tiên nhưng chưa được khai thác. Theo quy định, sau thời hạn 2 năm kể từ khi hoàn thành hạ tầng mà không có doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê lại, chủ đầu tư khu công nghiệp được phép cho các doanh nghiệp khác thuê phần diện tích này.
Quy định này tạo ra sự linh hoạt cần thiết trong quá trình vận hành chính sách. Mục tiêu ưu tiên quỹ đất cho các nhóm doanh nghiệp thuộc diện hỗ trợ vẫn được duy trì, nhưng đồng thời hạn chế nguy cơ quỹ đất bị để trống trong thời gian dài.
Việc ban hành Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo thêm sức hút cho môi trường đầu tư của Nghệ An trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn giữa các địa phương ngày càng gay gắt. Trong quá trình lựa chọn địa điểm đầu tư, bên cạnh vị trí, hạ tầng giao thông, nguồn nhân lực và thị trường, chi phí mặt bằng là yếu tố được doanh nghiệp quan tâm. Vì vậy, việc xây dựng chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất tạo thêm một lợi thế cho Nghệ An trong quá trình cạnh tranh thu hút các dự án mới.
Nghị quyết không chỉ là câu chuyện về giảm chi phí thuê đất trong ngắn hạn. Về lâu dài, việc hình thành và phát triển nhóm doanh nghiệp được hỗ trợ mặt bằng sản xuất sẽ tạo ra những tác động lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương.
Trong bối cảnh Nghệ An đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, việc tháo gỡ những rào cản liên quan đến đất đai, mặt bằng sản xuất và chi phí đầu tư có ý nghĩa quan trọng. Một khi các chính sách được triển khai đồng bộ, minh bạch và đúng đối tượng, nguồn lực đất đai trong các khu công nghiệp sẽ được khai thác hiệu quả, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân.




