Thị trường EU còn nhiều dư địa cho doanh nghiệp sản xuất, chế biến rau, quả trong nước khai thác và gia tăng xuất khẩu, tuy nhiên thiếu nguyên liệu, thiếu thông tin, hạn chế trong công nghệ bảo quản đang làm “chùn chân” doanh nghiệp.
Ngày 27/10, tại Hà Nội, Hội thảo “Bộ Quy tắc ứng xử (CoCs) về kinh doanh có trách nhiệm với môi trường cho hai ngành cà phê và rau quả ở Việt Nam” được tổ chức dưới hình thức trực tuyến bởi Viện Nghiên cứu và Phát triển Ngành nghề nông thôn Việt Nam (VIRI), Hiệp hội Cà phê Cacao Việt Nam (VICOFA) và Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT).
Mỗi năm, thị trường EU nhập khẩu khoảng 130 tỷ Eur rau quả. Tuy nhiên, rau quả Việt Nam mới chiếm chưa tới 1% thị phần tại thị trường này. Các nước thành viên EU ngày càng có nhu cầu cao đối với các loại rau quả nhiệt đới của Việt Nam, đây là cơ hội để chúng ta gia tăng thị phần.
Theo thống kê của cơ quan chức năng 7 tháng đầu năm 2021, Việt Nam là thị trường cung ứng hàng rau quả chế biến lớn thứ 6 cho Nga, với giá đạt 1.011,2 USD/tấn, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm 2020.
Sau thời gian dài giảm giá do tác động của dịch Covid-19, giá một số loại rau quả, trái cây đã tăng trở lại do chính quyền các địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương lái đi thu mua, nông dân thu hoạch nông sản, tháo gỡ những khó khăn trong vấn đề lưu thông hàng hóa.
Từ tháng 5/2021 đến nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường Trung Quốc đã liên tục giảm, trung bình mỗi tháng giảm 15%. Cùng với yếu tố tác động do dịch Covid-19, khiến đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu, rau quả Việt ngày càng chịu sự cạnh tranh với rau quả từ Thái Lan, Campuchia và Lào và với rau quả nội địa Trung Quốc.
6 tháng đầu năm 2021, tổng giá trị xuất khẩu rau quả đạt trên 2,063 tỷ USD, tăng 17,4% so với cùng kỳ năm 2020. Xuất khẩu hàng rau quả sang Trung Quốc tăng trưởng tích cực góp phần thúc đẩy ngành rau quả đạt kết quả tốt trong nửa đầu năm 2021.
Trung Quốc là thị trường xuất khẩu (XK) chủ yếu của nhiều loại rau quả của Việt Nam nói chung và với trái xoài, chuối, thanh long nói riêng. Áp lực cạnh tranh gia tăng khi sau chuối, xoài, dự kiến sẽ là thanh long của Campuchia được XK vào thị trường này. Thêm “phép thử” bài toán cạnh tranh cho XK rau quả Việt đặt ra những vấn đề cần có chiến lược đúng về phát triển thị trường, cũng như đẩy mạnh khâu chế biến.
Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: giá trị xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm 2021 đạt 1,35 tỷ USD, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2020. Trung Quốc đứng vị trí thứ nhất về thị trường nhập khẩu rau quả của Việt Nam.
Bất chấp đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, hoạt động xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam vẫn diễn ra khá sôi động trong 3 tháng đầu năm 2021 với kim ngạch xuất khẩu ước đạt 944 triệu USD, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước. Nâng cao chất lượng đáp ứng thị trường nhập khẩu tiếp tục là vấn đề được đặt ra để đạt được mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD vào năm 2030.
Triển vọng xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam trong quý I/2021 vẫn gặp nhiều khó khăn, mặc dù xuất khẩu tháng 1/2021 tăng trưởng khá.
Việt Nam là thị trường cung cấp hàng rau quả chế biến lớn thứ 8 cho Australia trong 11 tháng năm 2020, đạt 28,65 triệu USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ năm 2019. Tỷ trọng nhập khẩu hàng rau quả chế biến của Australia từ Việt Nam chiếm 3,2%, tăng 0,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.
Cục Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết, giá trị xuất khẩu rau quả tháng 1/2021 ước đạt 260 triệu USD, giảm 7,6% so với cùng kỳ năm 2020. Diễn biến dịch Covid-19 khó lường đã ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Doanh nghiệp cần tăng cường giám sát chất lượng hàng hoá, tránh vi phạm quy định của các nước về tiêu chuẩn, kiểm nghiệm kiểm dịch, an toàn thực phẩm để quá trình thông quan không bị ảnh hưởng.
Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) thông tin, trong 11 tháng năm 2020, xuất khẩu hàng rau quả ước đạt 3,01 tỷ USD, giảm 11,7% so với cùng kỳ năm 2019. Thị phần các chế phẩm từ rau, quả, quả hạch hoặc các sản phẩm khác của cây (mã HS 20) của Việt Nam tăng trong tổng nhập khẩu của Hà Lan.
Trong số các thị trường cung cấp chính trái bưởi tươi trong 8 tháng đầu năm 2020, Nga tăng mạnh nhập khẩu từ thị trường Việt Nam, đạt 19 tấn, trị giá 71 nghìn USD, tăng 683,2% về lượng và tăng 355,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019. Cơ hội để đẩy mạnh xuất khẩu trái bưởi sang thị trường Nga là rất lớn, do nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới tại Nga ngày càng tăng.
Cục Xuất Nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho hay, trong 8 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu rau quả ước đạt 2,26 tỷ USD, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2019.
Trong khi xuất khẩu sang nhiều thị trường bị sụt giảm vì tác động của dịch bệnh thì riêng tại thị trường Thái Lan, lượng rau quả Việt xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm nay đã tăng đột biến tới 234% so với cùng kỳ.
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tính hết tháng 6/2020 xuất khẩu mặt hàng rau quả ước đạt 1,8 tỷ USD, giảm 11,4% so với cùng kỳ năm 2019.
Tác động của dịch Covid-19, trong khi xuất khẩu rau quả tươi giảm mạnh thì xuất khẩu rau quả chế biến lại tăng trưởng khả quan. Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, mặt hàng rau quả chế biến là chủng loại sản phẩm có nhiều tiềm năng tăng trưởng trong thời gian tới.
Ước tính, giá trị xuất khẩu rau quả tháng 5/2020 ước đạt 275 triệu USD, đưa giá trị xuất khẩu rau quả 5 tháng năm 2020 đạt 1,5 tỷ USD, giảm 14,5% so với cùng kỳ năm 2019. Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo triển vọng xuất khẩu rau quả sang thị trường Trung Quốc, Hồng Kông tương đối khả quan, đặc biệt là thời điểm hậu dịch Covid-19.
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), 4 tháng năm 2020, xuất khẩu hàng rau quả sang thị trường Thái Lan đạt 57,8 triệu USD, tăng 244,1% so với cùng kỳ năm 2019.
Tổng cục Hải quan ước tính, quý I/2020, xuất khẩu hàng rau quả ước đạt 831 triệu USD, giảm 11,5% so với cùng kỳ năm 2019.
Tác động của dịch Covid-19 bùng phát đã khiến các giao dịch thương mại nông sản qua biên giới Việt - Trung bị tắc nghẽn, tuy nhiên dịch bệnh cũng là thời điểm cho thấy, Việt Nam cần phải tái cơ cấu thị trường, mở cửa và đa dạng hóa thị trường, đặc biệt là các thị trường như: châu Phi, Hà Lan, Mỹ, Nhật Bản,... để tránh rủi ro vì phụ thuộc vào một số ít những thị trường nhất định.
Chúng tôi đang khuyến cáo các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu qua những thị trường mới, tiềm năng như Thái Lan, Mỹ, EU… để giảm áp lực do thị trường Trung Quốc bị ngưng trệ bởi tác động của dịch Covid-19; đồng thời tập trung mạnh vào thị trường gần 100 triệu dân tại nội địa.
Theo thống kê từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu hàng rau quả trong tháng 1/2020 đạt 280,79 triệu USD, giảm 20,6% so với tháng 01/2019. Xuất khẩu hàng rau quả tháng 1/2020 giảm mạnh do trùng với dịp nghỉ Tết Nguyên đán, đặc biệt xuất khẩu sang Trung Quốc giảm mạnh còn do tác động của dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới vi rút Corona (Covid- 19).
Thị trường mùng 4 Tết mặc dù nguồn cung về các chợ đã nhiều hơn, giá cả ổn định hơn so với mùng 3, tuy nhiên giá rau củ quả vẫn ở mức cao so với ngày thường do thời tiết mưa rét tại các tỉnh phía Bắc.Giá các loại trái cây tăng nhẹ do nhu cầu đi lễ đầu năm.
Theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kết thúc năm 2019, ngành hàng xuất khẩu rau quả sẽ chỉ tăng nhẹ so với kết quả của năm 2018 là 3,8 tỷ USD. Tuy nhiên trong năm 2020 ngành này vẫn đặt mục tiêu dự kiến sẽ đạt kim ngạch vào khoảng 5 tỷ USD.
EU nhập khẩu rất nhiều trái cây tươi từ các nước đang phát triển. Các sản phẩm được người tiêu dùng EU ưa chuộng và nhiều tiềm năng xuất khẩu sang thị trường này gồm: Bơ, xoài và khoai lang. Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) mở ra cơ hội lớn cho rau quả Việt xuất khẩu vào thị trường này. Tuy nhiên, đây là một thị trường rất khắt khe về an toàn thực phẩm. Đáp ứng yêu cầu của thị trường, có kế hoạch nghiên cứu và tiếp cận các nhà nhập khẩu là vấn đề mà doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng.
Đây là nhận định của ông Willem Schoustra - Tham tán Nông nghiệp phụ trách Việt Nam và Thái Lan (Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan) tại Hội thảo chuyên đề về xuất khẩu rau, hoa quả và những chuyển động mới từ thị trường Á - Âu do Công ty Nova Exhibitions (Hà Lan), Công ty Triển lãm quốc tế Trường Thành (Trung Quốc) và Công ty TNHH MTV Dịch vụ quảng cáo và triển lãm Minh Vi (VEAS) phối hợp tổ chức sáng ngày 24/10, tại Hà Nội.
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, trong tháng 9/2019 xuất khẩu hàng rau quả đạt 272,16 triệu USD, tăng 0,8% so với tháng trước, giảm 4,7% so với cùng kỳ năm 2018. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 9/2019 xuất khẩu hàng rau quả đạt 2,81 tỷ USD, giảm 5,1% so với cùng kỳ năm 2018.
Tin Khu Vực 
