Thanh tra Chính phủ: Nhiều tồn tại về chính sách hỗ trợ người có công tại Hải Phòng

Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo số 3457/TB-TTCP ngày 24/9/2026, về Kết luận thanh tra số 481/KL-TTCP ngày 20/7/2026 việc thực hiện chính sách hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở tại TP. Hải Phòng thời kỳ 2008 - 2019.

Theo thông báo, đến 31/12/2019, TP. Hải Phòng quản lý 242.289 hồ sơ người có công, trong đó có 24.317 người có công và thân nhân người có công đang hưởng trợ cấp hàng tháng. Trong thời kỳ thanh tra, TP. Hải Phòng hoàn thành hỗ trợ cải thiện nhà ở cho 14.239 trường hợp người có công với tổng kinh phí 496.481 triệu đồng; hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất cho 483 trường hợp với 63.461 triệu đồng; hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở cho 10.111 hộ với 308.040 triệu đồng.

Nhiều tồn tại trong tổ chức thực hiện chính sách

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra Chính phủ chỉ ra các tồn tại, hạn chế, vi phạm trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện chính sách; xét duyệt miễn, giảm tiền sử dụng đất và hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở với người có công tại TP. Hải Phòng thời kỳ 2008 - 2019.

Theo kết luận thanh tra, UBND TP. Hải Phòng chưa ban hành quy định cụ thể để xác định tiêu chí “có khó khăn về nhà ở (hoặc đặc biệt khó khăn)” phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh tế của địa phương và hoàn cảnh thực tế của từng đối tượng người có công. Việc thiếu tiêu chí cụ thể và quy trình xác minh nội dung này là chưa thực hiện đúng quy định tại Quyết định số 118-TTg ngày 27/02/1996 của Thủ tướng Chính phủ.

Các văn bản hướng dẫn của UBND TP. Hải Phòng chưa quy định rõ trách nhiệm và quy trình phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đặc biệt là UBND cấp xã, trong việc kiến nghị, kiểm tra, xác minh thực trạng nhà ở của người có công.

Việc tuyên truyền, phổ biến chính sách hiệu quả còn hạn chế; nhận thức của một bộ phận cán bộ, công chức tại các cơ quan, đơn vị và người dân khi thực hiện chính sách hỗ trợ người có công chưa đầy đủ và thống nhất, dẫn đến việc hiểu, áp dụng chính sách chưa đúng bản chất, mục tiêu hỗ trợ người có công.

UBND TP. Hải Phòng chưa tổ chức sơ kết, tổng kết chuyên đề để đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất. UBND TP. Hải Phòng và các cơ quan tham mưu chuyên ngành không tổ chức các cuộc thanh tra và thiếu kiểm tra chuyên đề đối với việc hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất cho người có công.

Qua kiểm tra 483/483 hồ sơ người có công được hỗ trợ miễn, giảm tiền sử dụng đất, Thanh tra Chính phủ xác định các cơ quan chức năng cấp xã, cấp huyện không thực hiện việc kiến nghị, xác minh về thực trạng “có khó khăn về nhà ở” nhưng đã trình UBND TP. Hải Phòng xét hỗ trợ là không đúng quy định tại khoản 8 Điều 2 Quyết định số 118-TTg.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra 17/483 hộ người có công đã áp dụng hỗ trợ sai quy định. Có 15 trường hợp là thân nhân liệt sĩ “không hưởng tiền tuất nuôi dưỡng hàng tháng” được xét hỗ trợ 100% tiền sử dụng đất, cao hơn mức hỗ trợ 70%, số tiền 529,999 triệu đồng.

Trong hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg, Sở Xây dựng, Sở LĐTB&XH và UBND cấp huyện chưa nắm chắc thực trạng nhà ở của các hộ gia đình người có công. Công tác thống kê, phân loại và rà soát đối tượng từ cấp cơ sở thiếu chính xác, dẫn đến tổng hợp, phê duyệt danh sách chậm trễ, số liệu báo cáo phải điều chỉnh, bổ sung nhiều lần; địa phương không hoàn thành thời gian, tiến độ hỗ trợ trong năm 2013 và 2014.

Kiến nghị rà soát, thu hồi và xử lý những tồn tại

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ: Nội vụ, Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường; UBND TP. Hải Phòng, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng tổ chức thực hiện nghiêm kết luận thanh tra; rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua từng thời kỳ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Nội vụ phối hợp với các Bộ liên quan rà soát, ban hành hoặc báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản theo thẩm quyền để đảm bảo thống nhất, hiệu quả trong tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ người có công về nhà ở; xây dựng Cơ sở dữ liệu quản lý hồ sơ người có công, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Đối với UBND TP. Hải Phòng, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng được kiến nghị khẩn trương khắc phục, chấn chỉnh, xử lý những tồn tại, hạn chế, vi phạm; quy định cụ thể điều kiện, nguyên tắc, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm trong hỗ trợ về nhà ở đối với người có công.

UBND TP. Hải Phòng được kiến nghị kiểm tra, rà soát các hồ sơ đã hỗ trợ tiền sử dụng đất đối với người có công chưa được thanh tra, chưa xác định được nguồn gốc đất; nếu có vi phạm phải thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền sử dụng đất đã hỗ trợ và xử lý theo quy định pháp luật.

Về xử lý kinh tế, Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát, thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền sử dụng đất đã miễn, giảm sai quy định đối với 17 trường hợp người có công, gồm 529,999 triệu đồng của 15 trường hợp được hỗ trợ cao hơn mức quy định; 311 triệu đồng của 2 lần miễn, giảm đối với bà Lê Thị Tuyết; 4,62 triệu đồng đối với ông Phạm Ngọc Điềm.

Đồng thời, chỉ đạo rà soát, xử lý, thu hồi đầy đủ về ngân sách nhà nước số tiền hỗ trợ xây, sửa nhà ở đối với 43 trường hợp đã bị thu hồi chế độ chính sách người có công, trợ cấp thương binh, số tiền tạm tính hơn 1,38 tỷ đồng.

Tổng Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền, UBND TP. Hải Phòng, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng kiểm tra, rà soát và thực hiện các biện pháp xử lý vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai, thuế. Nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển Cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.