Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa chủ trì cuộc họp về những khó khăn, vướng mắc trong định giá quyền sở hữu trí tuệ; phát triển thị trường khoa học và công nghệ (KH&CN), sàn giao dịch KH&CN; thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ: KH&CN, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Chính phủ; Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Học viện Nông nghiệp Việt Nam; đại diện UBND TP. Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội.

Tại cuộc họp, các bộ, cơ quan, đơn vị đã báo cáo, trao đổi về những khó khăn, vướng mắc trong định giá quyền sở hữu trí tuệ; phát triển thị trường KH&CN, sàn giao dịch KH&CN và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Các đại biểu tập trung phân tích những vấn đề liên quan đến cơ chế quản lý tài sản hình thành từ nhiệm vụ KH&CN, định giá quyền sở hữu trí tuệ, kết nối cung-cầu công nghệ và nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu…

Tháo gỡ vướng mắc về định giá, quản lý tài sản và thương mại hóa

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận nỗ lực của Bộ KH&CN trong xây dựng, hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có các quy định liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường KH&CN, sàn giao dịch KH&CN và thương mại hóa kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước.

Đánh giá thực trạng thị trường KH&CN, Phó Thủ tướng cho rằng thị trường vẫn còn nhiều hạn chế. Nguồn cung công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học còn hạn chế, trong khi khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa cao. Doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào quá trình đặt hàng, nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Cùng với đó, cơ chế xác định, quản lý tài sản hình thành từ các nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách nhà nước còn chưa rõ, nhất là việc xác định tài sản công hay tài sản tư. Hoạt động định giá, thẩm định giá quyền sở hữu trí tuệ còn thiếu cơ sở dữ liệu và thông tin giao dịch tham chiếu. Hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và khả năng kết nối của các sàn giao dịch KH&CN còn hạn chế.

Các tổ chức trung gian cũng chưa đáp ứng yêu cầu, qua đó hạn chế khả năng kết nối cung - cầu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Từ những hạn chế được nhận định, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đại biểu; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, xử lý đến cùng các điểm nghẽn, tồn tại, hạn chế trong thực tế triển khai.

Trong đó, Bộ KH&CN được yêu cầu rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường KH&CN, sàn giao dịch KH&CN và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Trọng tâm là làm rõ những quy định chưa đồng bộ, chưa thống nhất để đề xuất phương án xử lý; xác định rõ loại hình tài sản hình thành từ nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách nhà nước, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để quy định loại tài sản và phương án quản lý phù hợp.

Đồng thời, nghiên cứu quy định về quyền sở hữu trí tuệ sau khi định giá và việc thương mại hóa các kết quả nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước phải thực hiện giao dịch qua sàn giao dịch KH&CN, nhằm công khai, minh bạch và phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu.

Mở rộng kết nối sàn giao dịch, tăng vai trò doanh nghiệp

Về sàn giao dịch KH&CN, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất phương án văn bản quy phạm pháp luật phù hợp, các giải pháp phải tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đối với hoạt động của sàn, nhất là việc kết nối trong quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể về tỉ lệ tối thiểu các nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo của viện nghiên cứu, trường đại học phải có sự tham gia của doanh nghiệp, để xem xét triển khai từ năm 2027.

Bộ KH&CN được giao tiếp tục cập nhật, rà soát các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của các bộ, cơ quan, địa phương về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường KH&CN, sàn giao dịch KH&CN và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước để kịp thời có hướng dẫn, giải quyết.

Bộ KH&CN, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, cơ quan liên quan cần có giải pháp nâng cao năng lực cho các viện nghiên cứu, trường đại học trong việc nắm vững và thực thi quy định pháp luật, quản lý chi phí, định giá quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ các nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách nhà nước.

Đối với các viện nghiên cứu, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động nâng cao năng lực, nắm bắt đầy đủ các quy định liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch KH&CN, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ KH&CN và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.