‘Tick xanh trách nhiệm’ và chuẩn mực mới của hàng Việt

Khi chiếc “tick xanh” trở thành lời cam kết

Không phải ngẫu nhiên người tiêu dùng ngày càng quan tâm sản phẩm được sản xuất ở đâu, nguyên liệu từ đâu, ai chịu trách nhiệm khi có vấn đề xảy ra. Trong một thị trường mà thông tin có thể được chia sẻ chỉ bằng một lần quét mã QR, chất lượng hàng hóa không còn là câu chuyện nằm phía sau bao bì. Đó đã trở thành một lời cam kết công khai giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Tại TP. Hồ Chí Minh, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” - một trong những chương trình hưởng ứng Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam triển khai được đánh giá cao trong vài năm trở lại đây đang từng bước tạo ra cách tiếp cận như vậy. Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, đến tháng 8/2026, đã có 8.749 sản phẩm của 944 nhà cung cấp đăng ký tham gia. Trong đó, 5.716 sản phẩm của 467 nhà cung cấp được chứng nhận đạt yêu cầu và đưa ra thị trường.

Cùng với đó là sự tham gia của 12 tập đoàn bán lẻ với mạng lưới hơn 10.091 siêu thị và hàng trăm nhà cung cấp đến từ 25 tỉnh, thành phố, chủ yếu trong nhóm rau, củ, quả.

Những con số ấy đáng chú ý không chỉ bởi quy mô. Quan trọng hơn, chúng cho thấy thị trường hàng Việt đang đứng trước một yêu cầu mới: muốn người tiêu dùng lựa chọn, doanh nghiệp phải tạo dựng được niềm tin; muốn niềm tin bền vững, phải bắt đầu từ trách nhiệm.

Thực tế, “Tick xanh trách nhiệm” không phải là một chứng nhận chất lượng mới. Nhiều chương trình số hóa những tiêu chuẩn hiện có như VietGAP, HACCP thông qua mã QR và nền tảng blockchain, qua đó phục vụ truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin. Điểm đáng nói nằm ở chữ “trách nhiệm”.

Một sản phẩm có mã truy xuất không chỉ giúp người mua biết sản phẩm đến từ đâu. Đằng sau mã QR là yêu cầu doanh nghiệp công khai thông tin sản xuất, kiểm soát chất lượng và sẵn sàng chịu trách nhiệm đối với sản phẩm đưa ra thị trường. Đó là một sự thay đổi đáng kể trong cách xây dựng thương hiệu Việt. Trước đây, doanh nghiệp thường nói nhiều về chất lượng, giá cả, mẫu mã hay thương hiệu. Nhưng trong bối cảnh mới, những lời quảng bá ấy sẽ khó đủ sức thuyết phục nếu người tiêu dùng không thể kiểm chứng. Thị trường ngày càng chuyển từ việc tin tưởng vào lời giới thiệu sang sự kiểm chứng thực sự.

Doanh nghiệp bán lẻ vào cuộc

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, tại các hệ thống bán lẻ cả nước, sản phẩm “Tick xanh” được ưu tiên diện tích trưng bày, truyền thông và nhận được sự quan tâm ngày càng lớn của khách hàng. Điều này cho thấy, chương trình đã vươn xa khỏi phạm vi của một địa phương và hiệu quả của chương trình cho thấy sự đầu tư mạnh vào nguồn gốc, sự minh bạch chất lượng sản phẩm đã đổi lại bằng niềm tin của người tiêu dùng.

Theo đại diện hệ thống Co.opmart, “Tick xanh trách nhiệm” đang trở thành một tiêu chí cạnh tranh và được đưa vào bộ tiêu chuẩn nội bộ để đánh giá nhà cung ứng. Như vậy, một chương trình do cơ quan quản lý khởi xướng đang dần chuyển hóa thành một tín hiệu thị trường. Doanh nghiệp tham gia không chỉ để “có thêm một dấu tick”, mà để bước vào một cuộc cạnh tranh mới, trong đó sự minh bạch trở thành lợi thế.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc Điều hành MM Mega Market Việt Nam & Big C Campuchia và Trưởng Khối Kinh doanh BJC tại Việt Nam chia sẻ, mới đây, MM Mega Market Việt Nam đã công bố hợp tác với Unilever Food Solutions trong chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, đồng thời hợp tác với Công ty CP Thực phẩm Fresco để cung ứng hàng hóa, giải pháp cho hệ thống bếp ăn trường học công lập. Sự hợp tác này cho thấy trách nhiệm đang được kéo dài từ nhà sản xuất đến nhà phân phối và nơi tiêu dùng cuối cùng. Nếu mỗi mắt xích đều công khai, kiểm soát và chịu trách nhiệm, niềm tin của người tiêu dùng sẽ không còn phụ thuộc vào một khẩu hiệu. Đó chính là giá trị cốt lõi mà “Tick xanh trách nhiệm” có thể mang lại cho hàng Việt.

Tại Lễ kỷ niệm 10 năm định hình và phát triển thương hiệu do Công ty TNHH MM Mega Market Việt Nam tổ chức mới đây, ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh thông tin, Chương trình Tick xanh trách nhiệm hướng tới hợp tác cùng các nhà sản xuất và đối tác suất ăn học đường, cùng giải pháp số hóa thanh toán toàn diện, không chỉ giúp nâng cao tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho người dân, mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, hiện đại hóa thói quen tiêu dùng của xã hội. Trong thời gian tới, Chương trình dự kiến sẽ mở rộng đến nhiều phường, xã và nhiều lĩnh vực, đặc biệt là dịch vụ ăn uống và du lịch. Thành phố cũng đề xuất đưa mô hình từ hệ thống bán lẻ sang chợ truyền thống, sàn thương mại điện tử, trường học, bệnh viện, bếp ăn tập thể và khu công nghiệp. Đây là bước đi cần thiết nếu mục tiêu cuối cùng là hình thành một chuỗi cung ứng có khả năng tự giám sát từ sản xuất đến tiêu dùng.

Quy mô càng mở rộng, yêu cầu về tính thực chất càng lớn. Bởi “tick xanh” chỉ thực sự có giá trị khi người tiêu dùng tin rằng phía sau dấu tick ấy là một quy trình được kiểm soát, một nguồn gốc có thể truy xuất và một doanh nghiệp sẵn sàng chịu trách nhiệm.

Hơn 5.700 sản phẩm đã đạt chứng nhận là một bước tiến đáng ghi nhận. Nhưng thước đo cuối cùng không nằm ở số lượng sản phẩm có dấu tick, mà ở việc dấu tick ấy có trở thành một tín hiệu đáng tin cậy trên thị trường hay không. Gần 2 thập kỷ triển khai, Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới với định hướng chinh phục thị trường thay vì ưu tiên lựa chọn. Hàng Việt muốn đi xa, rõ ràng không thể chỉ dựa vào lợi thế giá hay lời kêu gọi ưu tiên dùng hàng Việt. Trong một thị trường ngày càng minh bạch, người tiêu dùng sẽ lựa chọn những thương hiệu biết tôn trọng họ bằng chất lượng thật, thông tin thật và trách nhiệm thật.

Đây cũng là điểm có ý nghĩa đối với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Người Việt lựa chọn hàng Việt sẽ có ý nghĩa hơn khi người tiêu dùng không chỉ được vận động bằng tình cảm hay lòng tự hào, mà còn được thuyết phục bằng chất lượng, thông tin và trách nhiệm của chính doanh nghiệp. Nói cách khác, hàng Việt muốn chinh phục người Việt trước hết phải chinh phục bằng sự tử tế và trách nhiệm trong từng khâu của chuỗi cung ứng.

“Tick xanh trách nhiệm” không chỉ giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mà còn tạo áp lực tích cực để doanh nghiệp minh bạch và nâng chuẩn sản xuất. Khi thông tin được số hóa, người mua có thể kiểm chứng, nhà bán lẻ có thêm căn cứ lựa chọn, còn doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình. Hơn 5.700 sản phẩm đã đạt chứng nhận cho thấy “Tick xanh” đang dần trở thành một tín hiệu thị trường. Xa hơn, đây có thể là nền tảng để hàng Việt cạnh tranh bằng chất lượng, sự minh bạch và niềm tin.