Xây dựng Luật Đô thị đặc biệt tạo động lực mới cho TP. Hồ Chí Minh

Hướng đến thể chế ổn định, tạo niềm tin cho doanh nghiệp

Sáng 27/5, UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt với sự tham dự của nhiều chuyên gia, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp. 

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo cơ sở pháp lý đột phá để TP. Hồ Chí Minh phát triển nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh - nhấn mạnh: Việc Trung ương cho phép Thành phố xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt là cơ hội lớn nhằm tạo hành lang pháp lý ổn định, lâu dài để Thành phố phát triển nhanh và bền vững hơn. Đây là nền tảng quan trọng để TP. Hồ Chí Minh hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Lãnh đạo Thành phố cho rằng TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mới nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức về quản trị đô thị, hạ tầng, dân số, môi trường và năng lực cạnh tranh quốc tế. Vì vậy, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt có ý nghĩa rất quan trọng, giúp Thành phố có thêm cơ chế phù hợp để tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Theo Chủ tịch Nguyễn Văn Được, việc lắng nghe, tham vấn ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề là rất cần thiết bởi đây là lực lượng trực tiếp tham gia phát triển kinh tế và có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Thành phố mong muốn tiếp nhận các đề xuất mang tính đột phá, kể cả những kiến nghị vượt khung quy định hiện hành nhằm xây dựng thể chế đủ mạnh cho giai đoạn phát triển mới.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhắc lại truyền thống năng động, sáng tạo của Thành phố khi nhiều giai đoạn từng duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, trong ba nhiệm kỳ gần đây, tốc độ tăng trưởng có dấu hiệu chững lại. Dù vậy, từ năm 2025 đến nay, kinh tế Thành phố đã phục hồi tích cực với mức tăng trưởng đạt 8,03%; riêng quý I/2026 đạt 8,57% nhờ sự hỗ trợ từ các cơ chế đặc thù của Trung ương.

Theo lãnh đạo Thành phố, các cơ chế đặc thù hiện nay vẫn mang tính thời hạn nên chưa tạo được sự ổn định lâu dài cho môi trường đầu tư. Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp thể chế hóa các chính sách hiệu quả, tạo niềm tin cho doanh nghiệp yên tâm đầu tư và đồng hành cùng Thành phố phát triển.

“Khi các cơ chế đã thành luật rồi sẽ ổn định, bền vững, tạo được niềm tin, môi trường đầu tư bền vững hơn, doanh nghiệp yên tâm hơn đầu tư. Từ đó giúp cho thành phố, giúp cho đất nước chúng ta phát triển hai con số đúng như Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đúng như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đối với TP. Hồ Chí Minh”, người đứng đầu chính quyền Thành phố khẳng định.

Dự thảo luật được định hướng kế thừa các cơ chế đặc thù hiệu quả đang áp dụng, đồng thời nghiên cứu bổ sung chính sách mới về kinh tế số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng luật sau khi được ban hành sẽ tạo động lực mạnh mẽ để Thành phố phát triển nhanh, bền vững và từng bước trở thành siêu đô thị tầm cỡ quốc tế.

Doanh nghiệp góp ý nhiều cơ chế đột phá cho đô thị đặc biệt

Tại hội thảo góp ý Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, nhiều hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp đã đề xuất hàng loạt cơ chế mới nhằm tạo nền tảng pháp lý đủ mạnh để Thành phố phát triển nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Góp ý tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Theo ông, Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị là cơ sở quan trọng để xây dựng hành lang pháp lý đặc thù cho Thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

Hiệp hội đánh giá cao việc dự thảo luật cho phép TP. Hồ Chí Minh được phân cấp, phân quyền mạnh hơn, đồng thời ưu tiên nguồn lực để phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội. Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo cơ chế ổn định, nâng cao tính chủ động cho Thành phố trong thu hút đầu tư và triển khai các mô hình phát triển mới.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa cũng đề xuất, Thành phố cần được chủ động hơn trong huy động vốn vay nước ngoài, phát triển đô thị theo mô hình TOD và thúc đẩy hợp tác công tư để đầu tư hạ tầng.

Đại diện Hiệp hội Xuất nhập khẩu TP. Hồ Chí Minh cho rằng cần xây dựng cơ chế đột phá cho lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, động lực kinh tế cốt lõi của đô thị đặc biệt. Hiệp hội đề xuất bổ sung khung pháp lý cho mô hình “một cửa” liên thông giữa hải quan, cảng biển, kho bãi, kiểm dịch và doanh nghiệp logistics nhằm giảm thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan và tiết giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Hiệp hội cũng kiến nghị TP. Hồ Chí Minh được thí điểm mô hình điều phối tập trung toàn bộ hoạt động logistics và xuất nhập khẩu theo hướng số hóa đồng bộ dữ liệu, áp dụng quản lý rủi ro và phân luồng thông minh. Đồng thời, cần quy hoạch ổn định quỹ đất dành cho logistics, ưu tiên phát triển kho bãi, ICD tại khu vực cảng biển, vành đai và hành lang vận tải thủy.

Về chính sách ưu đãi đầu tư, Hiệp hội đề xuất bổ sung nhóm doanh nghiệp logistics xanh, kho thông minh và chuyển đổi số vào diện ưu tiên cao nhất; đồng thời giảm điều kiện về quy mô vốn để doanh nghiệp nhỏ và vừa có cơ hội tiếp cận chính sách hỗ trợ.

Trong khi đó, Becamex IDC tập trung góp ý vào hai nhóm vấn đề gồm đổi mới cơ chế phát triển doanh nghiệp Nhà nước và tối ưu hóa nguồn lực phát triển đô thị. Becamex cũng kiến nghị bổ sung chính sách liên quan phát triển hạ tầng giao thông, mô hình TOD, khu công nghiệp và năng lượng tái tạo.

Đáng chú ý, doanh nghiệp đề xuất hình thành Khu Tự do Đổi mới Sáng tạo về khoa học, công nghệ, giáo dục quốc tế (STEI-FIZ) tại TP. Hồ Chí Minh nhằm tạo động lực phát triển tri thức và công nghệ trong giai đoạn mới.

Góp ý dự thảo luật, Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh cho rằng cần mở rộng cơ chế xã hội hóa trong giải quyết thủ tục hành chính đối với lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, cho phép các hiệp hội ngành nghề và tổ chức đánh giá độc lập tham gia hỗ trợ rà soát hồ sơ kỹ thuật nhưng vẫn bảo đảm thẩm quyền quyết định thuộc cơ quan Nhà nước.

Hiệp hội cũng đề xuất lồng ghép nhu cầu phát triển không gian sản xuất công nghiệp hỗ trợ vào quy hoạch đô thị, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu logistics tích hợp. Đồng thời, cần thúc đẩy các mô hình nhà xưởng cao tầng, hạ tầng kỹ thuật dùng chung và trung tâm kỹ thuật công nghiệp hỗ trợ.

Ở góc độ doanh nghiệp ngành lương thực thực phẩm, bà Lý Kim Chi cho rằng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đã mở ra nền tảng quan trọng cho mô hình quản trị đô thị hiện đại với nhiều cơ chế đột phá như phát triển kinh tế số, kinh tế đêm, khu thương mại tự do và cơ chế sandbox.

Tuy nhiên, theo bà Lý Kim Chi, vai trò của khu vực kinh tế tư nhân vẫn chưa được thể hiện tương xứng với tinh thần Nghị quyết 68 của Trung ương. Dự thảo hiện dành nhiều cơ chế cho nhà đầu tư chiến lược, trung tâm tài chính quốc tế hay khu thương mại tự do nhưng chưa có quy định cụ thể cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, lực lượng đang tạo sinh kế cho hàng triệu người dân TP. Hồ Chí Minh.

Vì vậy, Hiệp hội kiến nghị cần có điều riêng về phát triển kinh tế tư nhân và hộ kinh doanh trong luật. Đồng thời, đề xuất bổ sung ngành lương thực thực phẩm vào danh mục ngành ưu tiên phát triển, nhất là các lĩnh vực chế biến thực phẩm sạch, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và công nghiệp thực phẩm công nghệ cao.

Phát biểu bế mạc hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh - khẳng định, TP. Hồ Chí Minh tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến của doanh nghiệp, chuyên gia và hiệp hội để hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Thành phố kỳ vọng luật sau khi được ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, đáp ứng yêu cầu của một đô thị đặc biệt trong giai đoạn phát triển mới.